Kâdî Mollâ Muhammed al-Hidirî and of His Risalah Named al-Hulʻu lâ az-Zulmu

Abstract

Marriage, which constitutes the basis of family life, is an occasion for men and women to livetogether under certain conditions and by nikah. Marriage, which is based on love and respect, cansometimes leave its place to hatred and hostility. Islam has made it legitimate in various ways toterminate the nikah bond in order to prevent further wear and damage to the spouses when familylife becomes insufferable. One of the types of divorce according to Islam is hulʻ / muhâleʻa. If awoman cannot continue her marriage, Islam gives her the right to separate from her husband throughhulʻ, that is, in return for the woman paying a certain price to the husband and when the husbandconsents to this. This study consists of the tahqeeq and evaluation of the hukm of hulʻ and the priceto be paid which are dealt with by Kadî Mollâ Muhammed el-Hıdırî in his risalah named al-Hulʻu laaz-zulmu and the biography of the writer.

Özet

Aile hayatının temelini teşkil eden evlilik, belirli şartlar dâhilinde nikâh akdiyle erkek ve kadının birlikte hayat sürmelerine bir vesiledir. Temeli sevgi ve saygı üzerine kurulan evlilik, bazen yerini kin ve adâvete terk edebilmektedir. İslam, eşler arasında meydana gelen kin ve adâvet nedeniyle onların daha fazla yıpranmamaları için nikâh bağının sona erdirilmesini çeşitli şekillerde meşru kılmıştır. İslam’a göre boşanma çeşitlerinden biri de hulʻ/muhâleʻadır. İslam, kadının evliliği sürdürememesi durumunda hulʻ yoluyla yani kadının kocaya bir bedel ödemesi ve kocanın da buna razı olması şartıyla kadına eşinden ayrılma hakkı vermiştir. Bu çalışma İslam’da hulʻun hükmü ve ödenecek bedeli konu edinen el-Hulʻu lâ ez-zülmu adli risalesinin tahkîk ve değerlendirilmesi ile risalenin yazarı olan Kâdî Mollâ Muhammed el-Hıdırî’nin hayatını konu edinmektedir.