Journals / Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 12 - Sayı: 1

Evaluatıon of health lıteracy and appropriateness of the educatıonal materials to the health literacy of the patıents who applied to the healthcare centers

Sağlık kurumlarına başvuran hastaların sağlık okuryazarlığının ve kullanılan eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığına uygunluğunun değerlendirilmesi

Pages
96–106
DOI
—

Abstract

Aim: The study was conducted to determine health literacy of the patients who applied to a foundation university and a state hospital the healthcare centers and evaluation of the appropriateness of educational materials that have been used in these centers to the health literacy. Methods: This study is a descriptive and cross-sectional type research. A total of 688 patients who were referred to foundation University Hospital and the State hospital's internal medicine outpatient clinics were included in the study. Data was obtained via using questionnaire to evaluate health literacy, General Health Survey, “Evaluation of the Written Materials Appropriateness” form to evaluate available patient educational materials in healthcare centers, DISCERN (Quality Criteria for Consumer Health Information) tool to determine reliability and information quality of the education materials. Results: The mean age of the patients was 46.21±15.76, 72.2% were married and 67.6% were women, 44.8% are not working and 33% are less than the income expenditure. It was found that 40.2% of the patients evaluated their health literacy level as poor and very poor; 52.5% know how to use computer; one in third of them were always using internet to reach health information; the majority of patients stated that they receiving help from others for reading and writing activities. It was determined that 68.9% of the patients were diagnosed with a disease, 67.7% were hospitalized once, the majority used drugs and 56.1% were given a written education material. In general, mean score of patient responses to the activities related health literacy was high. It was determined that the health literacy scores of patients with low education, low income, poor / very poor health status and high risk were lower (p<0.05). It was determined that 40% of the written education materials were not suitable. Conclusion: It has been determined that the general health status is poor, the level of education and literacy are low, and the patients aged 60 and over are at risk for health literacy. It might be suggested that these patients be supported in terms of health literacy and retraining of educational materials.

Özet

Amaç: Araştırma, bir vakıf üniversitesi ve bir devlet hastanesine başvuran hastaların sağlık okuryazarlığının ve kullanılan eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığına uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırma kapsamına bir Vakıf Üniversitesi ve Devlet Hastanesinin dahiliye polikliniklerine başvuran toplam 688 hasta alınmıştır. Verilerin toplanmasında, sağlık okuryazarlığını değerlendirmeye yönelik soru formu, Genel Sağlık Anketi, eğitim materyallerinin okuryazarlık yönünden uygunluğu için “Yazılı Materyallerin Uygunluğunun Değerlendirilmesi” formu ve materyallerin güvenirlik ve bilgi kalitesinin değerlendirilmesinde Tüketici Sağlığı Bilgileri için Kalite Kriterleri (DISCERN) ölçüm aracı kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 46.21±15.76, %72.2 ‘si evli ve %67.6 kadın, %44.8'i çalışmıyor ve %33’ünün geliri giderinden azdır. Hastaların %40.2’sinin okuma düzeyini kötü/çok kötü olarak değerlendirdiği, %52.5’inin bilgisayar ve 1/3’ünün sağlıkla ilgili bilgilere ulaşmak için internet kullandığı, çoğunluğunun okuma ve yazma ile ilgili aktivitelerde yardım aldığı saptanmıştır. Hastaların %68.9’unun tanı konulmuş bir hastalığı olduğu, %67.7’sinin en az 1 defa hastanede yattığı, çoğunluğunun ilaç kullandığı ve %56.1’ine yazılı bir eğitim materyali verildiği belirlenmiştir. Hastaların sağlık okuryazarlığı ile ilgili durumlara yönelik aktivite puan ortalamaları genel olarak yüksektir. Eğitim düzeyi düşük, geliri az olan, sağlık düzeyi kötü/çok kötü olan ve yüksek riskli hastaların sağlık okuryazarlığı puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir(p<0.05). İncelenen yazılı eğitim materyalinden %40’ının uygun olmadığı saptanmıştır. Sonuç: Genel sağlık durumu kötü, eğitim düzeyi ve okuma yazma becerisi düşük, 60 yaş ve üstü hastaların sağlık okuryazarlığı yönünden riskli grupta olduğu belirlenmiştir. Bu hastaların sağlık okuryazarlığı yönünden desteklenmesi ve eğitim materyallerinin tekrar gözden geçirilmesi önerilebilir.

Keywords: Okur yazarlık, sağlık okuryazarlığı, hasta eğitimi, öğretim materyalleri