Dergiler / Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi / 2019 / Sayı: 27
Habitus ve Çevirmenler: Orhan Pamuk’un Benim Adım Kırmızı Romanı
- Sayı
- 2019 · Sayı: 27
- Sayfa
- 132–151
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, yazar ve çevirmen arasındaki potansiyel ilişki, çevirmenlerin yönelimleri ve dünya görüşleri ve eğitim ve ailevi geçmişlerine ilişkin olmak suretiyle Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’un Benim Adım Kırmızı eserinin İngilizce, Fransızca ve İtalyanca çevirilerini gerçekleştiren çevirmenlerin habitusleri incelenmiştir. Çalışmada temel olarak kullanılan husus, Çeviri Sosyolojisi ile ilgili Çeviribilim üzerine araştırmalara zemin hazırlayan Bourdieu’nün ünlü habitus kavramıdır. Tüm versiyonların çevirmenleri ile email yoluyla görüşülmüş ve habituslarının kendilerini yönlendirip yönlendirmediğine dair bir bilgi edinmek üzere kitabın çeviri süreci ile ilgili kendilerine dört soru yöneltilmiştir. Eserin çevirilerini yapan çevirmenlerin habituslerine yönelik derin bir analiz ışığında, çeviri sürecinin sosyal bir eylem olduğu ve çeviri eylemi süresince çevirmenlerin bireyin bütün geçmişini tanımlamak üzere genel terim olan habituslerinden bağımsız olmadıkları öne sürülmektedir. Yazar ve çevirmenler arasındaki ilişkiler, başarılı bir ürün ortaya çıkaran önemli bir faktör olarak kendini göstermektedir. Bunun yanı sıra, çevirmenlerin zaman içerisinde hangi çalışma ve yazarların çevrilmesi gerektiği hususunda seçim yaparken entelektüel ve ailevi geçmişlerini olduğu kadar dünya görüşlerini de dikkate alma eğiliminde oldukları gözlenmektedir.
Abstract
This paper seeks to investigate the habituses of translators of the book My Name is Red by Orhan Pamuk, Nobel laureate, in English, French and Italian languages concerning the potential relationship between the author and translator, dispositions and world views of translators as well as their educational and familial background. The main basis used as a ground in the paper is the famous term habitus by Bourdieu which lays the way open for research on Translation Studies concerning the Sociology of Translation. The translators of all versions were interviewed via email and asked four questions related to the translation process of the book to have an insight into whether they were guided by their habituses or not. In the light of in-depth analysis of the habituses of the translators, it is claimed that a translation process is a social deed and that in the process of translating translators are not independent of their habitus, which is an umbrella term used for entire past of the individual. It is suggested that relationships between the author and the translator emerge as a crucial factor that paves the way for success in the output at the end. Furthermore, it is observed that translators tend to rely on their intellectual and familial background as well as ethos when making choices related to which works and authors should be translated over time.