THE FAMOUS MENEMENCİOĞLU FAMILY AND THEIR PLACE IN THE TURKISH BUREAUCRACY

Abstract

Menemencioğulları family who used to live in the Eastern Mediterranean Region, became one of the notable families having a voice in the management of the region, settling in Adana and its surroundings over time. In this period, there were mutesellim (local ruler and tax collector) and district governor members of the family. The last leader of the family, Hacı Ahmet Bey, was subjected to compulsory residence in Istanbul by the Fırka-i Islahiye (a military authority) application that started in 1865, together with some leaders of Menemencioğlu family. Afterwards, adopting a settled life, some of the Menemencioğlu family members continued their lives in Istanbul and the others in Adana. There were many people who received education in different disciplines, especially in the fields of military, finance, property and law among the members of the family, who attached great importance to education. The family members such as Mehmet Rifat Bey, Ethem Menemencioğlu, Numan Menemencioğlu and Hasan Menemencioğlu assumed important positions in the Turkish bureaucracy during late Ottoman Period and Turkey. In this study, the place and importance of the Menemencioğulları family in Turkish bureaucracy have been demonstrated with examples through detailed examination of archives, contemporaneous press and memoirs.

Özet

Menemencioğulları ailesi, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde yaşamış, zamanla Adana ve çevresine yerleşerek bölgenin yönetiminde söz sahibi olan âyânlardan biri olmuştur. Aşiretin son beyi Hacı Ahmet Bey 1865’te başlayan Fırka-i Islahiye uygulamasıyla, ailenin önde gelenlerinden oluşan bir grup Menemencioğlu, İstanbul’da zorunlu ikamete tabi tutulmuştur. Eğitime büyük önem veren ailenin mensupları arasında askeriye, maliye, mülkiye ve hukuk alanları başta olmak üzere farklı disiplinlerde eğitim-öğrenim görmüş pek çok kişi vardır. Mehmet Rifat Bey ve Numan Menemencioğlu gibi kişiler, Osmanlı’nın yıkılış, çağdaş Türkiye’nin kuruluş dönemlerinde Türk bürokrasisinde önemli görevlerde bulunmuşlardır. Makale hazırlanırken, arşivlerden, basın kaynaklarıdan ve anılardan faydalanılmıştır. Çalışmada Menemencioğulları ailesinin Türk bürokrasisindeki yeri ve önemi örneklerle ortaya konulmuştur.