Performance evaluation by two-stage multi criteria decision making:Integration of ahp and topsıs methods

İki aşamalı çok kriterli karar verme ile performans değerlendirmesi: Ahp ve topsıs yöntemlerinin entegrasyonu

Abstract

Performance evaluation and correspondingly deter-mination of more eficient decision processes has a bigimportance for sustainability and competition of theenterprises. It has an importance for the sustainabilityand competition of management that evaluates perfor-mance and correspondingly determines more producti-ve and efective decision processes. In education -as aservice sector-, performance evaluation, improving andanalyzing it at an international level in order to becomecompetitive with the other countries, deficiencies haveto be discussed. In a service sector education- it is alsoneeded to evaluate and improve performance, and dis-cuss it s slacks by analyzing it international to becomein competition level with other countries. In this studyinternational comparisons of educational performancesare aimed to be evaluated by using a two-stage multicriteria decision making method. In the first stage, theweights of educational performance criteria are foundby AHP method. In the second stage, by analyzing theeducational performances of OECD countries withTOPSIS method, the ranking of the countries are gai-ned. As a result of AHP performance criteria ranking,expenditure per student and salaries criteria are foundthe most important criteria that afect the educationalperformance and net intake criteria rate has the lowestweight values. Te fact of criteria belonging to primaryeducation efect the educational performance more thansecondary education is a result of the analyses as well.In educational performance ranking of OECD countri-es when Luxemburg is found to be the most successful,Turkey is found to be the least. Luxemburg is followedby Switzerland and than Canada. In these countries,the salaries of the teachers and the money shared fromGDP for education draw the attention.

Özet

Performans değerlendirmesi ve buna bağlı olarak dahaetkin ve verimli karar süreçlerinin tanımlanması, iş - letmelerin sürdürülebilirliği ve rekabeti için önem arzetmektedir. Bir hizmet sektörü olan eğitimde de per- formansın değerlendirilmesi, iyileştirilmesi ve uluslararası düzeyde analiz edilerek diğer ülkelerle rekabetedilebilir hale gelinmesi için eksikliklerin tartışılmasıgerekmektedir. Uluslar arası düzeyde eğitim perfor- manslarının değerlendirilmesinin amaçlandığı bu çalış - mada iki aşamalı çok kriterli bir karar verme yöntemikullanılmıştır. İlk aşamada AHP (Analytic HierarchyProcess-Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemi kullanılarakeğitim performans kriterlerinin ağırlıkları bulunmuş - tur. İkinci aşamada ise TOPSIS (Technique for Order ofPreference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi ileOECD (Organisation for Economic Co-operation andDevelopment- Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü)ülkelerinin eğitim performansları analiz edilerek, ülkesıralamaları elde edilmiştir. AHP yöntemiyle elde edilenperformans kriterleri sıralamasında, eğitime yapılanharcamalar ve maaşlar eğitim performansını etkileyenen önemli kriterler olarak bulunurken, okullaşma oranıise en düşük ağırlığa sahip performans kriteri olmuştur.İlköğretime ilişkin kriterlerin orta öğretime nazaraneğitim performansını daha çok etkilediği yine bulgulararasındadır. TOPSIS yöntemi ile elde edilen, eğitimperformans sıralamasında en başarılı ülke Lüksemburgolarak bulunurken, en başarısız ülke ise Türkiye olmuş - tur. Lüksemburgu, İsviçre ve Kanada izlemektedir. Buülkelerin öğretmen maaşlarının ve GSYH (GayrisafiYurtiçi Hasıla)dan eğitime ayırdıkları payın oldukçayüksek olduğu göze çarpmaktadır.