Determination of phosphorus dynamics in calcareous soils

Abstract

Phosphorus (P) is an essential macronutrient for plant growth and development. Although phosphorus is frequently added the soils in our country and specially the soils in the South-East Anatolian Region (GAP) are at a critical level for normal plant growth due to including high amount of clay, lime and pH. The dynamic of phosphorus in soils is complicated and difficult to explain. In this study the P fractions and the adsorption dynamics of three different soil series, taken from the South-East Anatolian region which has an important place regarding its agricultural potential in Turkey, and where agriculture were performed in broad sense and where the soils contains high amount of lime and clay, using Langmuir isoterms. According to the results of the present study; most of the total P was composed of Ca-P and followed by CDBP> CB-P>Al-P+Fe-P and b values, adsorption maximums, were among 263-400 μg $g^{-1}$, adsorption energy coefficient (k) varied between 0.70 and 0.76 ml μg-1. Because of the complexity and versatility of physical and chemical characteristics P adsorption of soil in arid and semi-arid climate, there is no statistically significant relationship however type of clay and amounts of lime and Fe-oxides are important factors affecting phosphorus adsorption

Özet

Fosfor (P) bitki gelişimi için mutlak gerekli olan elementlerinden birisidir. Ülkemiz ve özellikle de Güney Doğu Anadolu bölgesi (GAP) toprakları, sürekli olarak fosfor ilave edilmesine rağmen, yüksek pH, kil ve kireç içerikleri nedeniyle fosfor düzeyi ürün gelişimi açısından değerlendirildiğinde kritik seviyededir. Topraklarda fosforun dinamiğinin anlaşılması oldukça zor ve karmaşıktır. Bu çalışmada Türkiye’de tarım potansiyeli olarak önemli bir yere sahip olan Güney Doğu Anadolu bölgesine ait yaygın olarak tarım yapılan yüksek kil ve kireç içeriğine sahip 3 toprak serisine ait topraklarda P fraksiyonları, toprakların adsorpsiyon dinamikleri ve Langmuir izotermleri ile çalışılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre bölge topraklarında toplam P’un büyük bir çoğunluğunu Ca-P oluşturmuş sırasıyla CDB-P>CB-P>Al-P+Fe-P şeklinde diziliş göstermiştir ve adsorpsiyon maksimumu olan b değerleri 263-400 μg $g^{-1}$ arasında değişirken, adsorpsiyon enerji katsayısı olan k, 0.70 ile 0.76 ml μg-1 arasında değişiklik göstermiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, özellikle kurak ve yarı kurak iklim kuşağına sahip alanlardaki topraklarda P adsorpsiyonu ile toprakların fiziksel ve kimyasal karakteristikleri arasındaki ilişkinin oldukça karmaşık ve çok yönlü olması sebebiyle istatistiksel olarak önemli ilişkiler bulunmasa da toprakların kireç, kil tipi ve Fe oksit içeriklerinin P adsorpsiyonunu etkileyen önemli faktörler olduğu saptanmıştır.