THE NATURE OF “AL-WAQF AL-CĀIZ” -Within the Framework of Secāwendī’s Work and the Meaning of Related Verses-

Vakf-ı Câizin Mahiyeti - Secâvendî’nin Eseri ve İlgili Ayetlerin Manası Çerçevesinde-

Abstract

ABSTRACTTHE NATURE OF “AL-WAQF AL-CĀIZ”-Within the Framework of Secāwendī’s Work and the Meaning of Related Verses- Secāwendī, in his Ilelu'l-Vuqūf, has divided waqf into six categories. At the introduction of his work, Secāwendī has defined these six categories, has explained the definitions with examples, and indicated which symbols would be used in his work for these categories. One of the categories in the classification performed by Secāwendī is the kind of waqf that he calls “al-waqf al-cāiz”. The author has indicated that he will use the letter “ج” as a symbol for this category. Secāwendī has defined “al-waqf al-cāiz” as “a waqf that is both stopping (waqf) and transition (wasl) are appropriate, because there are necessary and possible reasons for making stopping (waqf) and transition (wasl)”. Especially today, in some works related to the subject, “al-waqf al-cāiz” is defined as “the place in where it is better to make waqf although both stopping (waqf) and transition (wasl) were appropriate.” Perhaps by virtue of the definitions made, “al-waqf al-cāiz” is generally known as such. But to define of “al-waqf al-cāiz” as “the place in where it is better to make waqf although both stopping (waqf) and transition (wasl) were appropriate” it does not coincide exactly with the terminology of Secāwendī. And also does not overlap the use in his work and the proper meaning of the related verses. In addition, moving according to with the definition that stopping is more appropriate, will reveal the risk of deterioration of the semantic completeness of the relevant verses or missing their proper meaning. This situation requires to be determine the nature of “al-waqf al-cāiz” category of Secāwendī in accordance with the definition and use of Secāwendī and the meaning of the verses. In this article, it is aimed at explaining the nature of "al-waqf al-cāiz" category of Secāwendī.

Özet

Secâvendî İlelü’l-Vukûf adlı eserinde vakfı altı kategoriye ayırmıştır. Eserinin giriş kısmında bu altı kategorinin tanımını yapmış, tanımları örneklerle açıklamış ve bu kategoriler için eserinde hangi rumuzları kullanacağını belirtmiştir.Secâvendî’nin yaptığı tasnifte yer alan kategorilerden birisi de “vakf-ı câiz” olarak adlandırdığı vakf çeşididir. Müellif bu kategori için “ج” harfini rumuz olarak kullanacağını belirtmiştir. Secâvendî vakf-ı caizi “Hem vakf yapmayı hem de geçiş yapmayı gerekli/mümkün kılan sebepler bulunduğu için vakf yaparak durmanın da vakf yapmadan geçmenin de caiz olduğu vakf” şeklinde tanımlamıştır.Özellikle günümüzde konuyla ilgili bazı eserlerde ise vakf-ı caiz, “vakfın ve vaslın caiz olmasıyla birlikte vakf yapmanın daha evla olduğu” yer olarak tanımlanmaktadır. Yapılan tanımların etkisiyle olsa gerek, vakf-ı caiz genelde böyle bilinmektedir. Oysa “vakfın ve vaslın caiz olmasıyla birlikte vakf yapmanın daha evla olduğu” şeklindeki tanım, Secâvendî’nin terminolojisiyle, eserinin muhtevasındaki kullanımıyla ve ilgili ayetlerin tercihe şayan olan manasıyla birebir örtüşmemektedir. İlaveten, “vakf yapmanın daha evla olduğu” şeklindeki tanıma göre hareket edilip haddizatında vaslın evla olduğu ayetlerde vakf yapıldığı takdirde, ilgili ayetlerin mana bütünlüğünün bozulma riski gündeme gelecek ya da tercihe şayan manası gözden kaçmış olacaktır. Bu durum vakf-ı câiz kategorisinin mahiyetinin; Secâvendî’nin tanım ve kullanımının yanı sıra, ayetlerin manasına uygun olarak tespit edilmesini gerektirmektedir. Buradan hareketle kaleme alınan bu makalede, Secâvendî’nin vakf-ı caiz kategorisinin mahiyetinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.