Sultanların hastalığı: Osmanlı hanedanında metabolik sendrom

Abstract

Metabolic syndrome is generally considered as a complication of modernity. Here we searched for the presence of metabolic syndrome components among the Ottoman emperors who lived between 1258 and 1926. Collections of historical archives, which were published as books specifically about morbidity and mortality of Ottoman emperors were reviewed to diagnose metabolic syndrome according to modified criteria by American College of Endocrinology and American Association of Clinical Endocrinologists.Nineteen of 36 dynasty members (53%) had fatal or non-fatal cardiovascular events. Twenty-nine of the dynasty (81%) members were either depicted as truncal obese or reported to have obesity. Thirteen emperors (36%) satisfied diagnostic criteria for metabolic syndrome, retrospectively. Overall, 42% of non-commanding emperors, but 26% of commanding-emperors (who were assumed to be athletically grown and physically more active) were found to have metabolic syndrome (p=0.553). We suggest firstly here that sedentary palace lifestyle exacerbated metabolic syndrome in Ottoman dynasty especially in elderly members, thereafter complicated by cardiovascular events, even in pre-modern era.

Özet

Metabolik sendrom genellikle bir modernizm komplikasyonu olarak yorumlanmaktadır. Bu çalışmada 1258-1926 yılları arasında yaşamış Osmanlı Hanedan üyelerinde Metabolik Sendrom sıklığı araştırılmıştır. Veri kaynağı olarak, Osmanlı padişahlarının sağlık durumlarını dökümante eden basılmış kitaplar kullanılmıştır. Metabolik sendrom tanı kriteri olarak ACE-AAC kriterleri tercih edilmiştir. Görülmüştür ki, 36 padişahtan 19’unda (%53) fatal veya nonfatal kardiyovasküler olay bildirilmektedir. Hanedan üyelerinin %81’i, en az 1 kez abdominal obez olarak resmedilmiş ya da resmi saray kayıtlarına aşırı kilolu olarak kaydedilmiştir. Hanedan üyelerinin %36’sında retrospektif olarak, metabolik sendrom tanı kriterleri karşılanmaktadır. Ordunun başında sefere çıkan padişahların (daha atletik yetiştirildikleri ve daha eforlu hayatlar sürdükleri varsayılırsa) %42’si, ordunun başında sefere çıkmayanların ise %26’sında metabolik sendrom söz konusudur (p=0.553). Bu çalışmayla literatürde ilk kez, premodern çağlarda dahi sedanter yaşam ve aşırı beslenmeyle karakterize saray hayatının; Osmanlı Hanedanında metabolik sendrom ve kardiyovasküler hastalık ile birlikteliği ortaya konulmuştur.