Assessment of the Inter Partes and Erga Omnes Effects of Individual Application Judgments in Terms of the Administrative Jurisdiction

BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ SUBJEKTİF VE OBJEKTİF ETKİSİNİN İDARİ YARGI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

Abstract

Individual application is a special, exceptional and subsidiary legal remedy whereby individuals may seek redress for an alleged violation of fundamental rights by a public authority. The scope of individual application covers fundamental rights and freedoms which are guaranteed both by the Turkish Constitution and the European Convention of Human Rights. An application lodged with the Constitutional Court is first subject to an examination on its admissibility. When the application is found admissible, it is then assessed on the merits. Upon the assessment of the merits of the case, the Constitutional Court decides as to whether there has been an infringement of the said rights. The binding effect of the Constitutional Court’s judgment finding a violation and the grounds relied on therein in respect of the applicant and the public authority giving rise to the said violation is called as subjective effect (inter partes). However, when the individual application decisions are binding upon everyone; in other words, the decision can be used as a precedent in subsequent cases with similar features, it is called as objective effect (erga omnes ). Although there is no hesitancy in acceptance of the subjective effect of the violation judgement and grounds thereof in the administrative judicial practice, the objective effect of these judgements has been a doctrinal controversy and there is no uniform judicial practice. This paper aims to address, from both theoretical and practical point of views, the question as to how the violation judgements of the Constitutional Court will be applied in subsequent cases of similar nature.

Özet

Bireysel başvuru, kamu gücü tarafından anayasal bir hakkı ihlal edilen kişilerin bu ihlalin ortadan kaldırılmasını talep edecekleri özel, istisnai ve ikincil bir hak arama yoludur. Bireysel başvurunun kapsamını, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi tarafından ortak koruma alanında yer alan temel hak ve özgürlükler oluşturmaktadır. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru ilk olarak kabul edilebilirlik yönünden incelenir. Kabul edilebilir bulunan başvuruların esas incelemesine geçilir. Esas incelemesi sonunda başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemesi üzerine verdiği ihlal kararının ve gerekçesinin başvurucu ve ihlale sebebiyet veren kamu makamı yönünden bağlayıcı olmasına subjektif (inter partes) etki denir. Bireysel başvuru kararlarının genel bağlayıcı niteliğe sahip olmasına, diğer bir ifadeyle sadece başvuran açısından değil, benzer durumda olanlar açısından da uygulanmasına ise objektif etki (erga omnes) denir. Bireysel başvuru neticesinde verilen ihlal kararının ve gerekçesinin subjektif etkisi yönünden idari yargı uygulamasında herhangi bir duraksama bulunmamaktadır. Buna karşın Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin hak ihlali kararının objektif bir etkisinin olup olmadığı ise öğretide tartışma konusudur ve yargı uygulamalarında yeknesaklık yoktur. Çalışma kapsamında da Anayasa Mahkemesi tarafından bir başvuru hakkında verilen ihlal kararının benzer olaylara uygulanmasının ne yönde olacağı sorusuna hem teorik hem de uygulama yönünden cevap aranmıştır.