HDL disfonksiyonunun temelindeki lipoprotein(a)’nın apolipoprotein A-I’e agregasyonu majör bir koroner risk faktörüdür

Aggregation of lipoprotein(a) to apolipoprotein A-I underlying HDL dysfunction as a major coronary risk factor

Günay CAN, Sani MURAT, Gökhan ÇİÇEK, Altan ONAT, Ender ÖRNEK, Hüsniye YÜKSEL

Abstract

Objective: Dysfunction of high-density lipoprotein (HDL) may contribute to coronary heart disease (CHD) risk. We determined whether aggrega- tion to lipoprotein (Lp)(a) of apolipoprotein (apo) A-I underlies HDL dysfunction conferring incident CHD risk. Methods: A representative sample of 1509 middle-aged Turkish adults was studied at 4.9-years’ follow-up yielding 198 incident CHD cases. Statistical analysis was performed using multiple linear regression and Cox proportional regression analyses. Results: In women, not age or apoA-I, rather complement C3, apoE levels and statin use were linearly related to log-Lp(a). Individuals in the low Lp(a) tertile (4.5 mg/dL) and/or triglycerides (>2.0 mmol/L). Levels actually represent aggregation of Lp(a) to apoA-I in an immune complex, rendering apoA-I atherogenic. Lp(a) did not, but apoA-I did significantly predict incident CHD (HR 1.21 [95%CI 1.07; 1.37]) in Cox regression analyses after adjustment for conventional risk factors and statin use. This adverse action of apoA-I was indepen- dent of prevalent metabolic syndrome (MetS), existed in individuals in whom ATPIII-defined MetS was not identified, and was similar in mag- nitude to that of conventional risk factors. Conclusion: Beyond being atherogenic, Lp(a) may aggregate in a pro-inflammatory milieu to apoA-I, rendering apoA-I atherogenic. This process is independent of ATPIII-defined MetS and exhibits risk magnitude similar to that of conventional risk factors.

Özet

Amaç: Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) disfonksiyonu koroner kalp hastalığına (KKH) katkıda bulunabilir. Yeni gelişen KKH riskine yük bindiren HDL disfonksiyonunun altında lipoprotein [Lp](a)’nın apolipoprotein (apo) A-I’e agregasyonunun yatabileceği keyfiyetini araştırdık. Yöntemler: Orta yaşlı Türk yetişkinlerini temsil eden 1509 kişi, 198 yeni KKH’nın geliştiği 4.9 yıllık takipte incelendi. İstatistiksel analiz çoklu reg- resyon ve Cox orantısal regresyon analizleri ile yapıldı. Bulgular: Kadınlarda, yaş veya apoA-I değil, kompleman C3 ile apoE düzeyleri ve statin kullanımının log-Lp(a) ile doğrusal ilişkisi vardı. Lp(a) alt üçte bir dilimindeki (4.5 mg/dL) ve/veya trigliserid’li (>2.0 mmol/L) koşullarda Lp(a)’nın beklenmeyen düşüşünü işaret etmekteydi. Düzeyler aslında Lp(a)’nın apoA-I ile bileşmesinden oluşan ve apoA-I’i aterojen kılan bir immün kompleksi simgeliyordu. Cox regresyonu analizinde, geleneksel risk faktörleri ve statin kullanımı için ayarlandıktan sonra, yeni gelişen KKH’yı, Lp(a) değil, apoA-I anlamlı olarak öngördü (HR 1,21 [%95 CI 1,07; 1.37]). ApoA-I’in bu olumsuz etkisi metabolik sendrom (MetS) varlığından bağımsız olup ATPIII-tanımlı MetS belirlenmemiş bireylerde de göz- lemlendi ve etki konvansiyonel risk faktörlerinin boyutuna benzerlik gösterdi. Sonuç: Lp(a), aterojen olma ötesinde, artmış yangı ortamında apoA-I’e onu aterojen kılacak biçimde agregasyon yapabilir. Bu süreç, ATPIII- tanımlı MetS’den bağımsız olup sergilediği riskin boyutu konvansiyonel risk faktörlerininkine benzerdir.