A SAINT FROM GAZİLER PLAINS: DERVİŞ EDNA’S LIFE AND POETRY

Abstract

Gaziler Plain is a place that is densely populated by Alevis. Saintness is a very important concept among Alevis. So many saints live in the region. These dignitaries help people both materially and spiritually. One of these saints is Derviş Edna from Karahisar village. He was a well-known and respected Saint in the region. At public places and worships trying to guide people the god path. Dervis Edna’s tutor is Kul Fakır who is also a saint from Merzifon. So, the influence of Kul Fakir Ali Dervis was clearly seen on Derviş Edna. The influence can be seen in his poetry. These poetries can be a elaboration of the belief structure of Alevis. These are memorised and repeated at “cems”. These poetries in point has been reached today both in writing and orally. Our study is a product of an intense compilation. This compilation was completed with visitors of Dervis Edna`s tomb, his lovers, living children and grandchildren. After that the article was prepared by organising these documents. In our study Derviş Edna was considered as a whole and analysed by using both writing and visual sources. Before now there had been no academic research done about Derviş Edna. The aim of our study is to bring Derviş Edna in the science world as a cultural source of Anatolia.

Özet

Gaziler Ovacığı, Alevilerin yoğun bi- çimde yaşadığı bir yerdir. Aleviler arasında erenlik diğer bir adıyla gerçeklik çok önemli bir kavramdır. Yörede oldukça fazla eren yaşamıştır. Bunlar, gerek madden gerekse ruhen insanlara yardım etmiş zatlardır. Bu erenlerden biri de Karahisar köyünde do- ğup yaşamış olan Derviş Edna'dır. Yörede kendisini eren diye bilinip saygı duyulur. Muhabbet ortamlarında, cem erkanlarında bulunarak insanları hak yolunda olmaya ça- ğırmıştır. Derviş Edna'nın mürşidi yine Gaziler Ovacığı erenlerinden olan Merzifon'lu Kul Fakir'dir. Bu yüzden Kul Fakir Ali dervişin Makale geliş tarihi: 28.06.2016 o Makale kabul tarihi: 25.11.2016 1 Uzman Araştırmacı, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. 2 Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversitesi, FenEdebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. etkisi Derviş Edna'da açıkça görülür. Bu etkileri deyişlerinde de görmek mümkündür. Deyişleri Alevi inanç yapısını anlatan nefes tarzındadır. Bu deyişler yörede ezbere bilinip cemlerde söylenmiştir. Söz konusu deyişler hem kulaktan kulağa hem de yazılı olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Çalış- mamız yoğun derleme bir çalışmasının ürü- nüdür. Bu derleme, Derviş Edna'nın türbesini ziyaret eden sevenleri (sevicileri) ve gü- nümüzde yaşayan kendi evlatları, torunları ile görüşülerek tamamlanmıştır. Daha sonra bu bilgiler düzenlenerek makale oluşturulmuştur. Çalışmamızda aynı zamanda yazı- lı ve görsel kaynaklar da kullanılıp Derviş Edna bütünsel olarak değerlendirilip analiz edilmiştir. Derviş Edna hakkında daha önce bu düzeyde akademik araştırma yapılmamıştır. Çalışmamız ile Derviş Edna, Anadolu kültür kaynağı olarak bilim dünyasına kazandırmak hedeflenmektedir.