A KHORASAN DERVISH IN DODURGA, ÇORUM: HÜSEM DEDE AND THE OCAK OF HÜSEM DEDE

Abstract

The concept of ocakholds an important place in the belief world of Turks. Especially the people of Alevî faith have been able to bring their identity to the present day by preserving their identity through the quarries. Alevî faith cemeteries were formed by religious leaders who came to Anatolia from Horasan region in 13th century. These religious leaders carried the completed quarries in Khorasan region to Anatolia due to Mongolian invasion, guidance and oppression. One of these dervishes known as Khorasan saint is Hüsem Dede, who has a tomb in Çiftlik village Tekke quarter of Dodurga district of Çorum. Hüsem Dede, who lived in the 13th century, came to the region from Khorasan with a tribe. Hecarried out Turkification and Islamization studies in the region and founded today’s Dodurga district. Hüsem Dede, who established an Alevî faith furnace known under his own name, is known as a wrathful saint in the region. The mausoleum is seen as a center of healing and an important visit. This center of faith, which still maintains its vitality, welcomes visitors from other cities almost every day. The name of Hüsem Dede, whose name is still respected, is being continued by his sons.

Özet

Ocak kavramı Türklerin inanç dünyasında önemli bir yer tutmaktadır. Özelliklede Alevî inanç mensubu kişiler yüzyıllarboyunca kimliklerini söz konusu ocaklarsayesinde koruyarak günümüze kadar getirebilmişlerdir. Alevî inanç ocakları ekseriyetle 13. yüzyılda Horasan bölgesindenAnadolu’ya gelen dini önderler tarafındanoluşturulmuştur. Bu dini önderler teşekkülü Horasan bölgesinde tamamlanmışocakları Moğol istilası, irşat, baskı gibi sebeplerle Anadolu’ya taşımışlardır. Horasanereni olarak anılan bu dervişlerden biri deÇorum’un Dodurga ilçesine bağlı Çiftlikköy Tekke Mahallesi’nde türbesi bulunanHüsem Dede’dir. 13. yüzyılda yaşamış olanHüsem Dede, Horasan’dan kendine bağlıbir oymakla yöreye gelmiştir. Bölgede irşatfaaliyetleri yürütmüş bugünkü Dodurgailçesini kurmuştur. Kendi adıyla anılan birocak kuran Hüsem Dede, yörede cilalı bireren olarak bilinmektedir. Türbesi ise yörehalkı tarafından şifa merkezi ve önemli birziyaretgâh olarak görülmektedir. Halencanlılığını koruyan bu inanç merkezi hemen hemen her gün başka şehirlerden degelen ziyaretçileri ağırlamaktadır. Adındanhalen saygı ile bahsedilen Hüsem Dede’ninsüreği ise evlatları tarafından devam ettirilmeye çalışılmaktadır.