Journals / Alevilik Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 17
THE LODGE OF SARI SALTIK CENTERED IN THE KARACA VILLAGE OF TUNCELİ-HOZAT AND ANALYSIS OF A DOCUMENT ABOUT THE LODGE
- Pages
- 79–104
- DOI
- —
Abstract
Khalifas of Haji Bektash Veli has priority and important place in the history of AleviBektashi belief. Dervishes, who were trained by Haji Bektash Veli and sent to different points of Anatolia and Balkan geographies to establish faith-dede lodges in 13th century. They have been the principal carrier and representative in the development of AleviBektashi belief in Eurasia. Sarı Saltık is one of the most important dervishes trained by Haji Bektash Veli. Sarı Saltık has been the most important organizer of the thought of Haji Bektash Veli since 13th century especially in Rumelia. Sarı Saltık, who also has a faith-dede lodge with his name in Karaca village of Tunceli-Hozat, is one of the important leaders of Alevi-Bektashi faith not only in Balkans but also in Anatolia. The lodge of Sarı Saltık has an activity area centered in Karaca village of Tunceli-Hozat and spreading to Eastern and Central Anatolia regions. The lodge of Sarı Saltık has been one of the most dynamic faith center of Alevi belief throughout the history in Tunceli region. Members of the lodge of Sarı Saltık, who are from Karaca, have maintained their position that is not only limited with religious mission but also active in the social and political environment in Tunceli region throughout the history. In this study, religious and historical information about the lodge of Sarı Saltık will be analyzed through an archive document that was given to dede family menbers of the lodge of Sarı Saltık, who were the residents of Karaca village of Tunceli-Hozat, by Ottoman Empire in the beginnings of 20th century and that shows the authority of nakîbü’leşrâf qaymaqam.
Özet
Alevi-Bektaşi inancının tarihinde HacıBektaş Veli’nin halifeleri öncelikli ve önemlibir yer tutmaktadır. 13. yüzyılda HacıBektaş Veli tarafından yetiştirilerek Anadoluve Balkan coğrafyalarının farklı noktalarınainanç-dede ocağı ve tekke kurmaküzere gönderilen dervişler, Alevi-Bektaşiinancının Avrasya coğrafyasında temellenipgelişmesinde en başcıl taşıyıcı ve temsilciolmuştur.Hacı Bektaş Veli tarafından yetiştirilendervişlerin en önemlilerinden biri deSarı Saltık’tır. Sarı Saltık özellikle Rumelicoğrafyasında 13. yüzyıldan itibaren HacıBektaş Veli düşüncesinin en önemli örgütleyicisiolmuştur. Adıyla Tunceli-Hozat-KaMakalegeliş tarihi: 10.03.2019, Makale kabul tarihi: 26.05.20191 Dr. Öğr. Üyesi, Munzur Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,Sosyoloji Bölümü, ORCID ID: https://orcid.org/0000-0002-8698-6178.raca köyü merkezli bir inanç-dede ocağı dabulunan Sarı Saltık sadece Balkan coğrafyasındadeğil Anadolu coğrafyasında da Alevi-Bektaşiinancının önemli önderlerindendir.Sarı Saltık Ocağı, Tunceli-Hozat-Karacaköyü merkezli olarak Doğu ve İç Anadolubölgelerine yayılan bir etkinlik sahasınasahiptir. Sarı Saltık Ocağı özellikle Tuncelibölgesinde tarih boyunca Alevi inancınınen dinamik inanç merkezlerinden biri olmuştur.Karaca kökenli Sarı Saltık Ocağıdede soyunun mensupları, Tunceli bölgesindesadece inançsal misyonla sınırlı kalmayan,sosyal ve siyasi ortamda da etkinolan konumlarını tarih boyunca devam ettirmiştir.Bu çalışmada, Tunceli-Hozat-Karacaköyünde yerleşik Sarı Saltık Ocağı dedeailesi mensuplarına Osmanlı devleti tarafından20. yüzyılın başlarında verilennakîbü’l-eşrâf kaymakamlığı yetkisini gösterenbir arşiv belgesindeki veriler üzerindenSarı Saltık Ocağı ile ilgili inançsal vetarihsel bilgiler analiz edilmektedir.