Some Observations concerning the Classical Period of Ottoman Historiographers and their Works

Abstract

Although knowledge of historiography during the early years of the Ottoman State is quiteinadequate, there is a great deal of knowledge about the later periods. The Ottoman history writing practice,which was carried out in a simple style at the beginning, was later greatly influenced by Iranian historywriting practices, in which art writings played an important role. Though Persian and Arabic becamewidespread in Ottoman History writing, it didn t move too far away from Turkish. Tevârih-i Ali Osman swritings on the Ottoman Dynasties, Fetihnameler , Gazavatnameler and Zaf ernameler written on theconquests are very common examples of Ottoman historianship. Among eminent Ottoman historians are:Mehmet Neşrî, Enverî, Şehdî, Aşıkpaşazade, Tursun Beg, İdris-i Bitlisî, Kemal Paşazade, Lütfi Pasha,Hodja Sadeddin, Selaniki and Gelibolulu Mustafa Ali. As is the case in all communities and civilizations,historiography had its own dynamics within the Ottoman State. Works of history written during variousperiods from the rise to the fall of the Ottoman State provide indications about the Ottoman state sunderstanding and the characteristics of contemporary events. The understanding of history writingbecame very efficient during the period known in Turkish history as The Period of Rising when theOttomans were the most powerful. When historical chronicles that were written during this period areexamined, it can easily be seen that these works were written in accord with the Ottoman government sown understanding.

Özet

Osmanlı Devletinin kuruluş yıllarındaki tarihçiliğe ilişkin bilgiler yetersiz olsa da sonraki dönemlerhakkında oldukça geniş bir bilgi birikimi mevcuttur. Başlangıçta sade bir üslubun gözlemlendiği Osmanlıtarih yazımı giderek sanatsal amaçlarla kaleme alınan eserlerin yoğun olduğu İran tarihçiliğinden etkilenmiştir. Osmanlı tarih yazımında Farsça ve Arapça kullanımı yaygınlaşmış; ancak Türkçeden bir kopuşda yaşanmamıştır. Osmanlı tarih yazıcılığında, Osmanlı hanedanını konu alan Tevârih-i Ali Osman lar,fetihleri konu alan Fetihnameler , Gazavatnameler ve Zaf ernameler bir hayli yaygındır. MehmetNeşrî, Enverî, Şehdî, Aşıkpaşazade, Tursun Bey, İdris-i Bitlisî, Kemal Paşazade, Lütfi Paşa, Hoca Sadeddin,Selaniki ve Gelibolulu Mustafa Ali, Klasik Dönemin önde gelen tarih yazarlarıdır. Her toplum ve uygar- lıkta olduğu gibi Osmanlı Devletinde de tarihçilik anlayışı kendine özgü dinamiklere sahipti. Osman- lının kuruluşundan yıkılışına kadar çeşitli dönemlerde kaleme alınan tarihi eserler devlet anlayışının vemevcut koşulların niteliği hakkında ipuçları vermektedir. Osmanlı Devletinin en güçlü dönemi olarakbilinen ve Türk tarih anlatımında Yükselme Dönemi adıyla tanımlanan dönemdeki tarih yazımı da bugüce yaraşır bir hal almıştır. Yükselme Döneminde kaleme alınan tarihi kronikler incelendiğinde, bueserlerin devlet anlayışı ekseninde kaleme alındığını tespit edebilmek mümkündür.