A Look at the Life and Works of Koca Nişancı Celâlzâde Mustafa Çelebi

Abstract

Kanuni Sultan Süleyman s reign surely reflects the most glorious period of the OttomanEmpire, due to great victories and the noteworthy development of the imperial bureaucracy and law-staterelationship. It is surely beyond doubt that Ebûsuud and Kemalpaşazâde, as known legal experts andCelâlzâde, also known as Koca Nişancı regulating the laws of the period, made significant contributionsin Sultan Süleyman s taking the title Kanuni. The developed bureaucratic structure resulting from thechanges in the Ottoman State raised its position to the brightest together with Celâlzâde, and the forms ofexpressions he used continued to impact upon the Ottoman bureaucracy at least until the first quarter ofthe seventeenth century. In addition to being a senior bureaucrat, he was to the same degree a scholar, ahistorian and a poet. His works are some of the most valuable sources for his period. His experience atstate level and being a witness to events gave him a privileged position and this has increased the value ofthe works he produced. This article provides information concerning the author s life and his works.

Özet

Osmanlı İmparatorluğu'nun tartışmasız en ihtişamlı dönemini yansıtan Kanuni Sultan Süleyman'ınsaltanatı, muhteşem zaferlerin yanı sıra imparatorluk bürokrasisinin gelişimini ve kanun-devlet ilişkisiniyansıtması bakımından da dikkate değerdir. Şüphesiz Sultan Süleyman'ın Kanunî unvanını kazanmasındabüyük hukuk adamları Ebûsuud ve Kemalpaşazâde Efendilerin yanında devrin kanunlarını düzenleyenKoca Nişancı olarak bilinen Celâlzâde de önemli katkılarda bulunmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'ndakideğişimlere bağlı olarak gelişen bürokratik yapı Celâlzâde ile birlikte en parlak konumuna yükselmiştir.Onun kullandığı hitaplar ve ifade biçimleri Osmanlı bürokrasisindeki etkisini en az 17. yüzyılın ilkçeyreğine kadar sürdürmüştür. Kendisi üst düzey bir bürokrat olmanın yanında aynı ölçüde bir âlim,tarihçi ve de şairdir. Eserleri bulunduğu döneme ait kaynakların en değerlilerindendir. Devlet kademe- lerindeki tecrübesi ve tanık olduğu olaylar kendisine imtiyazlı bir konum kazandırmış ve bu durumkaleme aldığı eserlerin kıymetini de arttırmıştır. Makalede söz konusu yazarın hayatı ve eserleri hakkındatoplu bir malumat verilecektir.