Crimean Khans Exiled to the Mediterranean Islands

Abstract

The the exile Crimean khans to the Mediterranean islands, under the auspices of the Ottoman Empire, shows the Crimean Khanate was dealt with in the context of the relationship of loyalty – domination. For this reason the intervention of the Ottoman State in the Crimean Khanate, in particular, the decision of the sultan was influential in the appointment and dismissal of those khans who did not fit in with Ottoman politics. At the same time, the Ottoman State decided where these dismissed khans would live. The deported Khans were exiled because they were thought to have caused internal disturbances in the Crimea. Apart from the Crimean khans who were dismissed, theose members of the Crimean family called kalgay and nureddin were also exiled. They were exiled to various Mediterranean islands, principally to the island of Rhodes. The reason for their exile to the Mediterranean islands was to be remove thie influence from the center of the khanate administration and exercise control over the exiles’ connection with the outside world. These were the reason why exile to the Mediterranean islands was chosen. Within the scope of this study, information concerning the exiled Crimean Khans is given and reasons for their exile are examined. In addition, documents from the Ottoman archive from the time of their exile are evaluated through examining various works of research and investigation.

Özet

Kırım hanlarının Akdeniz adalarına sürgün edilmesi konusu, Kırım Hanlığı’nın Osmanlı Devleti’ninhimayesi altına alınması tâbilik-metbûluk ilişkisi bağlamında ele alınmıştır. Osmanlı Devleti, KırımHanlığı tahtına geçecek hanın belirlenmesi gibi durumlarda müdahale etmiştir. Bilhassa Osmanlısiyasetine uyum sağlamayan hanların tayin ve azillerinde Osmanlı Devleti’nin kararı etkili olduğu gibiazledilen hanların nerede ikamet edeceği konusunda da yine padişah kararı etkili olmuştur. AzledilenHanlar, Kırım’da iç karışıklıklara neden olma ihtimalinden dolayı sürgün edilmişlerdir. Azledilen hanlardışında kalgay ve nureddîn makamında bulunan hanlık mensuplarının da sürgün edilmesi söz konusudur.Özellikle Rodos başta olmak üzere çeşitli Akdeniz adalarına sürgün edilmiştir. Sürgün sebebi ise Hanlıkidare merkezine uzak olması ve dış dünya ile olan ilişkileri kontrol altında tutmanın ada yaşantısıyla dahakolay olabileceği fikri etkilidir. Söz konusu yapılan çalışma dahilinde, Akdeniz adalarına sürgün edilenKırım Hanları hakkında bilgi vererek, sürgün nedenleri ve sürgün sırasındaki uygulamalar Osmanlı Arşivbelgeleri ışığında ve çeşitli araştırma ve inceleme eserleri incelenerek değerlendirilecektir.