The Changes in Administrative Divisions in Ottoman Districts Based on Cadastral Records: The Case of Alâiyye (Alanya) District

Tahrir Defterleri Özelinde Osmanlı Sancak İdari Taksimatında Değişim: Alâiyye (Alanya) Sancağı Örneği

Abstract

Alanya, which came under Turkish rule during the reign of Anatolian Seljuk Sultan Alaeddin Keykubad, was renamed “Alaiyye” for its conqueror. Alanya experienced a grandiose period under the Seljuk rule, came under Karamanli rule for a period and remained under Ottoman rule from 1471 to the Republican era. The administrative structure of Alâiyye district went through certain changes during the Ottoman period. In this period, Alaiyye town was the center of the district of the same name. Due to security problems and changing conditions, certain changes were observed in township and sub-district structure between the late 15th and early 17th centuries. The present study focused on these administrative changes and probable causes of these changes. Several general and specific studies have been conducted on the history of Alanya in the Ottoman period, including different sub-periods. Certain studies employed cadaster registries for the 16th century; however, it could not be argued that there are sufficient studies on the district structure of Alaiyye in the 15th and 17th centuries. In the present study, cadaster registry records, edicts, travel books and various archive documents on Alaiyye were employed. Furthermore, the previous studies on the historical administrative structure of Alanya were referred. In the final section of the study, certain comments are presented on the administrative structure of the district. It was suggested that the study would contribute to the administrative history of Alanya and its immediate hinterland.

Özet

Anadolu Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad döneminde Türk hâkimiyetine geçen Alanya, fatihininadına izafetle “Alâiyye” adını almıştır. Alanya, Selçuklular döneminde oldukça parlak bir dönemyaşamış, bir süre Karaman oğulları hâkimiyetine girmiş, sonra bağımsız beylik olarak varlığını sürdürmüşve 1471 yılından Cumhuriyet dönemine kadar da Osmanlı egemenliğinde kalmıştır. Osmanlı dönemindeAlâiyye Sancağı’nın idari yapısında birçok değişiklik olmuştur. Bu dönemde kendi ismiyle anılansancağın merkezi durumundadır. Güvenlik kaynaklı yaşanan sorunlar ve zaman içinde değişen şartlarında etkisiyle, XV. yüzyıl sonlarından XVII. yüzyıl başlarına kadar geçen sürede, sancağın kaza ve nahiyetaksimatında bazı değişiklikler yaşanmıştır. Çalışmada, yaşanan bu idari değişiklikler ve muhtemelnedenler üzerinde durulmuştur. Osmanlı dönemi Alanya tarihi hakkında farklı dönemleri içeren genel veözel anlamda birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların bazılarında XVI. yüzyıl için genellikle tahrirdefterlerinden yararlanılmış olup XV-XVII. yüzyıllarda Alâiyye’nin sancak taksimatı konusununyeterince işlendiği söylenemez. Yapılan bu çalışmada ise Alâiyye’ye ait tahrir defterleri, kanunnameler,seyahatnameler ile Alâiyye’nin idari yapısı hakkında bilgi veren çeşitli arşiv vesikaları kullanılmıştır.Ayrıca Alanya tarihi hakkında yapılmış idarî yapı ile ilgili bilgi veren çalışmalardan da yeri geldikçeistifade edilmiştir. Çalışma sonunda sancağın idari yapısı hakkında bazı değerlendirmeler yapılmıştır.Yapılan çalışmanın Alanya’nın ve yakın çevresinin idari tarihine katkı yapacağı düşünülmektedir.