Eski(meyen) Bir Tartışma: "İzleyici Metası"

Özet

Bu çalışmanın başlıca amacı, Dallas Smythe tarafından 1970'lerin sonunda ortaya atılan ve güncelliğini koruyan "izleyici metası" tezini Marx'ın meta kavramsallaştırması ışığında sorgulamaktır. Smythe, bu tezini geleneksel kitle iletişim araçları bağlamında geliştirmişti. Günümüzde yeni iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve sermayenin yeni iletişim ortamlarını ticarileştirmeye yönelik gayretleri, "izleyici metası" tezinin yeniden gündeme gelmesine yol açmıştır. Bu çalışma, "izleyici metası" tezini sınırlı bir kapsamda çözümlemektedir. İlk olarak Smythe'nin "izleyici metası" tezi ele alınırken, iletişimin ekonomi-politiğine ilişkin bir tartışma da yürütülmektedir. İkinci olarak, Smythe'nin tezinin yol açtığı tartışmalar değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, tartışmanın aktörlerinin "izleyici metası" tezine yaklaşımları, itirazları ve katkıları irdelenmektedir. Üçüncü olarak, "izleyici metası" tezi yeni iletişim teknolojileri bağlamında yapılan güncel tartışmalar ve ortaya atılan yeni kavramlar doğrultusunda ele alınmaktadır. Bu doğrultuda, yeni teknolojilerin ortaya çıkardığı yeni metalaştırma süreçleri, hem aracın kendisinden kaynaklanan farklılıklar, hem de kullanıcı pratiklerindeki dönüşümlerle ilişkisi temelinde ele alınmaktadır. Dördüncü ve son olarak, iletişim alanındaki metalaşma tartışmalarına katkı sağlayacağı düşüncesiyle "izleyici metası" tezi Marx'ın meta kavramsallaştırması temelinde sorgulanmaktadır

Abstract

The main purpose of this article is to investigate, on the basis of Marx's commodity conceptualization, the "audience commodity" thesis that was argued by Dallas Smythe in the late 1970s and is still conserving its vitality. Smythe developed the thesis by taking into account mass media communication. In today's world, with widespread diffusion of new communication technologies and the continuing efforts of capital to commercialize new communication environments, the "audience commodity" thesis is once again at the center of attention. This article analyzes the "audience commodity" thesis in a restricted framework. Firstly, while exploring Smythe's thesis, it also discusses the political-economy of communication. Secondly, it elaborates debates raised with Smythe's thesis. In this framework, it explores different approaches, objections and contributions related to the "audience commodity" thesis. Thirdly, the "audience commodity" thesis is interrogated within the framework of contemporary discussions and new concepts related to new communication technologies. New processes of commodification emerged with new technologies are analyzed both by investigating diversity related to each medium and by exploring transformations in the practices of users. Fourthly and lastly, in order to contribute to commodification debates in communication field, the "audience commodity" thesis is interrogated on the basis of Marx's conceptualization of commodity