Sinema Dergilerinin Ulusötesi Temalı Filmlere Yaklaşımı Bağlamında Kültürlerarası Farklılıklar: Positif (Fransa) ve Altyazı (Türkiye) Dergileri Üzerine Bir Karşılaştırma

Cinema Journals’ approach to Transnational Cinema in the context of Cultural Differences: A Comparative Research of Positif (France) and Altyazı (Turkey)

Özet

Küreselleşme ve onun alt başlıklarından olan ulusötesileşme, siyasetten ekonomiyesanatta kültüre kadar günümüzde etkileri doğrudan hissedilen bir olgu olarak öneçıkmaktadır. Bu olgunun ülke sinemalarına yansıması da kaçınılmazdır. Küreselleşmesürecindeki çok yönlü kültürel ilişkiler, çok dilli ve çok uluslu yapımlar ulus düşüncesiniyeniden biçimlendirmektedir. Bu makale, Fransa’dan Positif, Türkiye’den de Altyazıdergilerinin küreselleşmenin etkisinde gelişen ulusötesi sinemaya dair yaklaşımlarınabakarak küreselleşme karşısında her iki ülkenin tutumlarını incelemekte bunu dadoküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleri ile gerçekleştirmektedir. Ulusötesitemalı flm eleştirilerinin her iki dergideki toplam oranı, yapımcı ülke yoğunlukları,eleştirmenlerin dağılımı ve her iki derginin sayfalarında yer verdiği aynı flmlerineleştirisi tema olarak belirlenmiştir. Her iki dergide 2011-2015 yılları arasında yapılantaramalar neticesinde Positif dergisinde 79; Altyazı dergisinde ise 169 ulusötesi temalıflm eleştirisinin yer aldığı tespit edilmiştir. Bunların 22’si her iki derginin de ortakşekilde konu edindiği eleştirilerdir. İstatistiklerden yola çıkıldığında Altyazı dergisineoranla Fransa’daki ulusötesi sinemaya yönelik ilginin daha az oluşu; Fransa’nınküreselleşme olgusuna görece daha az ilgi gösterip ondan daha az etkilendiğişeklinde yorumlanmaktadır. Positif dergisinde eleştirisi yer alan ulusötesi flmlerin ortakyapımcısının çoğunluğunun Fransız şirketleri olması da bu yönelimin bir yansımasışeklinde okunabilir. Altyazı’daki durum ise Türkiye’nin yabancı kültürlere ve dolayısıylaküreselleşme sürecinin etkisine daha açık olduğunun bir işareti sayılmaktadır.Diğer yandan Altyazı dergisinde gündeme alınan flm eleştirileri hep farklı yazarlartarafından kaleme alınmışken Positif dergisinde çoğunlukla aynı yazarların ulusötesitemalı flmleri eleştirdikleri görülmektedir. Bu da Fransızların uzmanlaşmayagösterdikleri ilginin bir açıklaması sayılabilir. Araştırmanın dayandığı temel problemolarak küreselleşme karşısında ne kadar ulusal ve yerel kalınmıştır sorusu karşısındaFransa’nın Türkiye’ye oranla daha yerli ve milli bir tutum içinde olduğu görülmekledir.

Abstract

Globalization has various direct effects on politics, economics, culture and arts, especially on cinema. Cross-cultural approaches, multi-cultural and multi-national relations transform the notion of nation and its cinema This study aims to analyse the approaches to transnational flms within the context of two movie journals: Positif (France) and Altyazı, (Turkey) which can show the cultural reactions of the mentioned countries to globalization. The method of the study is document review and content analysis. By this methods, the following headlines were searched; total flm reviews related to transnational cinema, nationality of transnational flms’ productions, critics’ rate on flm analyse and similar flm analyses on both journals. In the conclusion, ıt was seen that Altyazı has more critique than Positif related to transnational cinema between the years 2011-2015. While 79 articles were published in Positif magazine, 169 transnational themed flm critiques have been published in Altyazı magazine. It can be evaluated that France has less interest in globalization or she is less affected by it than Turkey. French critics criticize the flms which have French co-producers. Co-produced flms also show the Frenchs’ low-rate intention to globalization. When it comes to Altyazı, the results are totally different as much more interest is shown to international flms. This interest shows that Turkey is more keen to be affected by foreign cultures and globalization. Also it was seen that usually same people are writing for Positif about international movies, while Altyazı’s critics about the same issue are different and various. This shows that Positif has more specifcations on transnational flm analyses. According to basic problematic of this study, which based on the question of whether countries have been able to preserve locality and national values against globalization or not, France is more conservative and nationalist when it comes to issues related to globalization.