Postmodern Kentsel Mekanda Kültürel Belleğin İnşa Süreci: Televizyon Dizilerinde Öne Çıkan Nostaljik Eğilimler

Construction Process of Cultural Memory in Postmodern Urban Space: Prominent Nostalgic Trends in Television Series

Özet

Sermayenin mekânsal hareketliliğine koşut, kültürel olarak postmodern, modern vegeleneksel ilişkilerin iç içe yaşandığı kentsel mekanlar, neoliberal üretim politikalarınınve ideolojilerinin yarattığı eşitsizlikler ve toplumsal farklılıklarla görünüm kazanmıştır.Atomize olan, yalnızlaşan insanlar; geleneksel toplumda ya da örgütlü modernlikdönemindeki sınırları belirli bir toplumsal yapı içerisindeki güvenilir mekânsal ilişkilerve kimlik algısına duyulan özlemle medya tüketimine yönelmektedirler. Televizyonçeşitli program içerikleriyle toplumsal belleğin oluşmasına katkı sağlarken prime timeyayın akışı içinde dolaşımda olan diziler söz konusu belleği sürekli güncelleyerek,geleneksel, modern ilişkileri postmodern dünyanın yörüngesine nostaljik unsurlarıkullanarak sürüklemektedir. İzleyiciler, geçmişin bu tanıdık kültürel yaşam kalıplarınatakılarak, daimi izleyici statüsüne yerleşirken, dizilerin temsil ettiği gündelik yaşampratikleri üzerinden kendiliklerini yeniden inşa etmektedirler.Bu çalışmada postmodern kentteki mekânsal pratikler ve kültürel yapıyla ilişkili olarakson dönemde öne çıkan TRT 1’de yayınlanan “Tutunamayanlar” adlı dizi, alanla ilgilikuramsal perspektif üzerinden irdelenmektedir. Buna göre söz konusu dizi bir yandansosyo-ekonomik ve kültürel olarak toplumsal yapıyla bütünleşemeyenlerin gündelikhayatından fragmanları temsil ederken diğer yandan eskinin anlam boyutuna yapılanvurgularla günün sorunlarının nasıl aşılmaya çalışıldığını ortaya koymaktadır. Dizidepostmodern kültürdeki genel anlam kaybına karşılık tarihsel momentteki önemli figürve olaylara yapılan yolculuk sürecinde imgesel olarak eklektik, nostaljik unsurlar birtarihsel arka fon olarak bireylerin gündelik hayatına eşlik ederken tüketim ekonomisineeklemlenmektedir.

Abstract

In parallel with the spatial mobility of capital, inequalities and social differences created by neoliberalism have become apparent in urban spaces -where postmodern, modern and traditional relations are lived one within the other in terms of culture-. While television contributes to the formation of social memory with various program contents, the series that are broadcasted in the prime-time stream updates such memory continuously, dragging traditional and modern relations to the orbit of postmodern world by nostalgic elements. Audiences linger on these familiar cultural life patterns and settle in the status of permanent audience and thus, reconstruct themselves through the daily life practices in the series. This study discusses the TV series “Tutunamayanlar”, broadcasted by TRT 1 on spatial practices and cultural structure in the postmodern city. The series represents fragments from daily life of those who cannot integrate within the social structure because of socio-economy and cultural issues and shows how everyday problems are attempted to be solved by giving references to past. In the series, fictitiously eclectic and nostalgic elements are articulated in the consumption economy while accompanying individuals’ daily life as a historical background during the journeys to important figures and events, despite the general loss of meaning in postmodern culture