İntihar Haberlerinde Etik Sorunlar: Siyanürle İntihar Haberlerine İlişkin Bir Araştırma

Özet

Kitle iletişim araçları temel olarak halkı bilgilendirmek, eğlendirmek, egemen değer ve inançları pekiştirmek gibi işlevlere sahiptir. Medya, topluma bilgi aktarırken etik ilkeleri gözetmeli; doğru, açık, güvenilir ve şeffaf olmalıdır. Medyada yer alan bazı konular; özellikle intihar, cinayet, tecavüz, doğal felaketler ve toplumsal olaylar haberleştirilirken daha dikkatli ve özenli olunmalıdır. Öte yandan internetle birlikte bu haberlerin daha hızlı, daha etkin ve daha yaygın biçimde dolaşıma sokulması etik kodların önemini daha da arttırmıştır. Bu çalışma, intihar haberlerinin sunumundaki haber dili ve söylem pratiklerinde etik sorunları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, intihar haberleriyle ilgili belirlenen etik standartlar açıklanmış, Türkiye’de yaşanan siyanüre bağlı intihar vakalarını medyanın haberleştirme biçimi incelenmiştir. Eleştirel söylem analizi yönteminin kullanıldığı çalışma, 5 Şubat 2018 – 5 Şubat 2020 tarihleri aralığında, siyanüre bağlı intihar vakalarının yoğun yaşandığı zaman aralığını kapsamaktadır. Araştırmada Hürriyet, Türkiye ve Sözcü gazetelerinin internet sitelerinde yer alan siyanüre bağlı intihar haberleri incelenmiştir. Farklı sahiplik yapısı ve yayın politikasına sahip üç gazetenin bu haberleri kendi ideolojik bakışları çerçevesinde haberleştirdiği belirlenmiştir. Yine analiz sonucunda üç gazetenin de siyanürle intihar vakalarını haberleştirirken etik ilkeleri yeterince gözetmedikleri bulgulanmış, bu durumun toplumsal sorun teşkil edebileceğine dikkat çekilmiştir.

Abstract

Mass media mainly have such functions as informing the public, entertaining them, consolidating dominant values and beliefs. Media should observe the ethical principles, and be accurate, clear, reliable and transparent while communicating information to public. Some issues in the media; especially suicide, murder, rape, natural disasters and social events should be more careful and attentive when reporting. On the other hand, the more rapid, effective and extensive way of releasing these news into circulation through Internet has increased the importance of ethical codes. This study aims to identify ethical issues in News language and discourse practices in suicide News. In the study, the ethical standards established in relation to suicide News were explained and the way the media handled cyanide-related suicide cases in Turkey was examined. The study, in which the critical discourse analysis method was used, covers the period between February 05, 2018 and February 05, 2020; when suicide cases due to cyanide were more common. It examines the cyanide-related suicide news on the websites of Hürriyet, Türkiye and Sözcü Newspapers in terms of ethics through critical discourse analysis method. It covers the period when cyanide-related suicide cases increased, which is February 05, 2018 – February 05, 2020. It has been determined that three newspapers with different ownership structure and publication policy report these news’ within the framework of their ideological views. As a result of the analysis, it was found that all three newspapers reported cases of cyanide suicide without regard to ethical principles, and it was emphasized that this may pose social problems.