Migration and Exile in the Transition f rom Multi-cultural Emp ire to Nation State in the 19th Century: The Case of Molokanye

19. Yüzyılda Çokkültürlü İmparatorluktan Ulus-Devlete Geçişte Sürgün ve Göç: Malakanlar Örneğ

Abstract

In a conflictary transition period to nation state experienced in the lastcentury of the Ottoman Empire, extensive events of nationalism, exile,migration and ethnic cleaning in the neighboring territories of the Emp irewere observed. In this sense, many folks and communities around Anatoliangeography got their share from both this period and various malices andviolences of that period stemming from state violence, and forced to migrateto various geographies including Anatolian territory. However, althoughthe subj ect issue ofMolokansof our study were Russian-originated andwere subj ect to an exile f rom russian territory in accordance with religiousreasons, it is likely to consider of this exile in line with nation-statehoodof Tsarist Russian Empire. Thus, Tsarist Russia who grasped Kars and itssurrounding provinces as war compensations following 1876-1877 Ottoman- Russian Wars f orced some Molokans, that were being accep ted by the TsaristRussia as heretics, to migrate f rom Caucausus to Anatolia f or an exile byseizing this opportunity. As a result of this compulsory migration, Molokansresided in the new villages of their own in the Kars province and lived next tolocal neighboring Muslim communities for a long time till 1960s. This studyaims to discuss the issue of Molokans with an inter-discip linary app roach, aRussian-originated ethno-religious community, who app eared in the TsaristRussia territory and suffered various kinds of Russian-forced migrations andexiles regarding Anatolian geography as well.

Özet

Osmanlı İmparatorluğunun son yüzyılında yaşanan çatışmalı ulus-devletegeçiş döneminde, İmparatorluğun çevre topraklarında yoğun milliyetçilik,göç, sürgün ve etnik temizlik olayları yaşanmıştır. Bu anlamda, Anadoluçevresindeki birçok halk topluluğu hem bu yoğun ve zorlu süreçten hemde bu sürecin devlet şiddetinden doğan türlü olumsuzluklarına maruz kal- mış ve Anadolu toprakları da içlerinde olmak üzere, çeşitli coğrafyalara göçetmek zorunda bırakılmıştır. He ne kadar çalışmamıza konu olan Malakantopluluğu Rus asıllı olmakla ve Rusya topraklarında öncelikle dinî neden- lerden dolayı sürgüne maruz kalmış olsalar da, bu halkın sürgün ve göçünü,Çarlık Rusyasının İmparatorluktan ulus-devlete geçişi sürecin bağlamın- da de değerlendirmek mümkün görünmektedir. Nitekim 1877-1878 Os- manlı Rus Savaşlarının ardından Kars ve civarını savaş tazminatı olarakele geçiren Çarlık Rusyası, bunu fırsat bilerek dini sapkın olarak gördüğüMalakanların bir kısmını Kafkaslardan Anadoluya sürgüne tabi tutmuş vegöç ettirmiştir. Bu zorunlu göçle birlikte Malakanlar, yeni toprakları Karsyöresinde kurdukları köyler vasıtasıyla, yerleşik Müslüman topluluklar- la 1960lara değin uzun süre birlikte yaşamışlardır. Bu çalışma, Rus asıllı etno-dinsel bir topluluk olan Malakanların, Çarlık Rusyası topraklarındabaşlayan yaşamlarını ve sonrasında maruz kaldıkları -Anadolu coğrafyasınıda içeren- çeşitli sürgün ve göç olaylarını, disiplinler arası bir yaklaşım iletartışmayı amaçlamaktadır.