The Relationship Between Nation-State and Womens Political Rights: The Parliament Discussions on Political Rights in 1934 and Post-Colonial Discourse

Ulus-Devlet İnşa Sürecinde Kadınların Siyasal Hakları: Türkiyede Seçme-Seçilme Haklarına İlişkin Tartışmalarda Sömürgecilik Sonrası Söylemin İzleri

Abstract

Focusing on the relationship between nation-state and women s demands ofp olitical rights, this p ap er aims to understand this relationship during theconstruction of Turkish Republic. Drawing upon an in-depth investigation onthe Turkish parliamentary records of December 5, 1934 when women gainedtheir p olitical rights as equal citizens, this p ap er looks at the p arliamentarydiscussions on women s rights and equal citizenship in gender equalitycontext. It aims to highlight the similarities between the young Turkishnation-state s discourse on women s political rights and the post-colonialapproach to the issue.

Özet

Ulus-devlet inşa süreçlerinde kadınların siyasal haklarına yönelik iki temeltutum gözlenir. Bunlardan ilki, kadınların vatandaşlıktan dışlandıkları vekamusal mevcudiyetlerinin sınırlandırıldığı yaklaşımdan beslenirken; ikin- cisi, kadınları erkeklerle eşit vatandaşlar olarak kabul eder. Bu çalışma, 1934yılındaki genç Türkiye siyasetinde egemen olan yaklaşımın, daha çok sömür- gecilik sonrası kurulan ulus-devletlerde gözlenen, kadınların eşit vatandaşlarolarak kabul edildiği yaklaşıma yakınlığını ortaya koyarken, bu yaklaşımınçoğunlukla, kadınların hak mücadelelerini görmezden gelen ve onları ulus- devlet inşa sürecinden dışlayan kadınsız bir bağlamda gerçekleştiğine işa- ret etmektedir. Makale, Türkiyede kadınların seçme ve seçilme haklarınıntanındığı tarih olan 5 Aralık 1934teki meclis tartışmalarını incelemekte vebu tartışmalara hâkim olan söylemleri mercek altına almaktadır. Nihayetin- de çalışma, Türkiyede ulus-devletin inşa ettiği toplumsal cinsiyet rejiminemeşruiyetini sağlayan söylem ile sömürgecilik sonrası söylem arasındakibenzerliklere ışık tutmaktadır.