Basra Körfezi nde Güç Mücadelesi: İran-Irak Savaşı nın Yeniden Değerlendirilmesi

Abstract

This article aims to analyze the power struggle in the Persian Gulf towards the end of the Cold War from a different perspective. The withdrawal of Britain from the region created a power vacuum and this caused a regional leadership struggle between countries such as Iraq, Iran and Saudi Arabia. Facing historical problems between each other, the Iran-Iraq rivalry came into prominence with this struggle. The fray between the two countries also caused the Iran-Iraq War of 1980-1988. This study argues that the Iran-Iraq War is a result of the Persian Gulf struggle and examines the armament activities of the parties concerned, the support they received and to which extend this support played a role in the conduct of the war. In this respect, the Iran-Iraq War concluded as a war of attrition without winners, caused the two countries to become a matter of secondary importance in the regional competition.

Özet

Bu çalışma, Soğuk Savaşın sonuna doğru yaşanan Basra Körfezindeki güç mücadelesini farklı bir perspektiften irdelemektedir. İngilterenin bölgeden çekilmesinin ardından bölgede ortaya bir güç boşluğu çıkmıştır. Bu güç boş- luğu bir taraftan ABD tarafından doldurulmaya çalışılırken diğer yandan Irak, İran ve Suudi Arabistan gibi bölge ülkeleri bölgesel liderlik mücadelesine girişmiştir. Bu mücadelede aralarında tarihsel problemler de bulunan İran-Irak rekabeti ön plana çıkmıştır. İki ülke arasındaki mücadele, 1980- 1988 yılları arasında gerçekleşen İran-Irak Savaşına neden olmuştur. Çalışma İran-Irak Savaşını Basra Körfezindeki güç mücadelesinin bir sonucu olarak değerlendirmekte ve bu güç mücadelesinde tarafların silahlanma faaliyetlerini, almış oldukları destekleri ve bu desteğin savaşın gidişatındaki rolünü analiz etmektedir. Bu bağlamda galibi olmayan bir yıpratma savaşı olarak değerlendirilen İran-Irak Savaşının sonucunda bölgesel rekabette iki ülkenin de geri plana düştükleri görülmektedir