Family Influence, Life Orientation and Career Decision Making as Predictors of Vocational Maturity

Mesleki Olgunluğun Yordayıcıları Olarak Aile Etkisi, Yaşam Yönelimi ve Kariyer Kararı Verme Durumu

Abstract

The main purpose of this research is to determine whether family influence, life orientation, and career decision status of high school students predict their vocational maturity scores. In addition, the purpose of this study is to examine whether the vocational maturity levels of high school students differ significantly according to educational status of parents, grade level and gender. Study group consists of 310 (159 female and 151 male) high school students. Personal Information Form, Life Orientation Scale (LOS-R), Family Influence Scale (FIS) and Vocational Maturity Scale (VMS) were used to collect data. Data was analized using with the Multiple Linear Regression Analysis, t test, one-way variance and Kruskal Wallis-H test were used to analyze the data. Regression analysis results indicated that life orientation and career decision status together explained 6.7% of the total variance regarding vocational maturity. Made a career decided is the strongest predictor of vocational maturity, followed by life orientation. The ratio of family influence to predict vocational maturity did not reach the level of significance. Family influence did not significantly predict vocational maturty. It was found that vocational maturity levels of the students did not differ significantly according to gender, grade level, education level of the parents. The results of the research were discussed based on the relevant literature. Recommendations for future theoretical and practical research are presented.

Özet

Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin aile etkisi, yaşam yönelimi ve kariyer karar verme durumunun mesleki olgunluk puanlarını yordayıp yordamadığını belirlemektir. Ayrıca bu araştırmada lise öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeylerinin cinsiyete, sınıf düzeyine ve anne-baba eğitim düzeyine göre incelenmesi de amaçlanmıştır. Çalışma grubunu 310 (159 kız ve 151 erkek) lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Yaşam Yönelimi Ölçeği (YYÖ-R), Kariyer Seçiminde Aile Etkisi Ölçeği (KSAEÖ) ve Mesleki Olgunluk Ölçeği (MOÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, t testi, tek yönlü varyans ve Kruskal Wallis-H testi kullanılarak çözümlenmiştir. Regresyon analizi sonuçları, yaşam yönelimi ve kariyer kararı verme durumunun birlikte mesleki olgunluğa ilişkin toplam varyansın %6.7’sini açıkladığını göstermiştir. Kariyer kararını verme durumu, mesleki olgunluğun en güçlü yordayıcı olup bunu yaşam yönelimi takip etmektedir. Aile etkisi mesleki olgunluğu anlamlı düzeyde yordamamıştır. Öğrencilerin mesleki olgunluk düzeylerinin cinsiyete, sınıf düzeyine, anne ve babanın öğrenim düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları ilgili literatüre dayanılarak tartışılmıştır. Gelecekteki teorik ve uygulamaya yönelik araştırmalar için öneriler sunulmuştur.