Legal Contracs in Family and the Relationship Between Family Waqfs and These Contracts

Fıkhî Açıdan Aile İçerisinde Yapılan Mülkiyet Nakilleri ve Aile Vakfıyla İlişkisi

Abstract

The basic building block of societies is family which is the smallest unit of society. So the order of society starts with the order of the family. For this reason, Islam has given importance to the family and has made a point of family’s continuing and not spreading. He ordered that equality and justice be prioritized in all forms of family relations. Economic relations has formed one leg of these relations. Generally, economic relations are formed by the transfer of property or usufruct. Properties can be transported while the owner is being alive or after his death. In addition, it is possible to carry out the whole property as well as only the usufruct. In these transfers within the family, it is seen that the general provisions are complied with but also the exceptional provisions are established. On the other hand, only family-specific economic practices have been identified. It can be said that family waqfs, which are a type of waqf, were created in direct connection with these transfer provisions within the family. However, the provisions were not only created from a single practice, but also all transfer practices were utilized less or more. Because even though it is similar to other practices, family waqfs are a unique practice. The revealing of this similarity and difference in the provisions for family waqfs will present nature of them and its contrubition fort the family order.

Özet

Toplumların temel yapı taşı, en küçük birimi olan ailedir. Bu yüzden toplumun düzeni ailenindüzeni ile başlar. İslâm da bu sebeple aileye önem vermiş, ailenin devam etmesine ve dağılmamasına hassasiyet göstermiştir. Aile içi ilişkilerin her türünde hakkaniyet ve adaletin ön plandatutulmasını emretmiştir. Bu ilişkilerin bir ayağını da ekonomik ilişkiler oluşturur. Genel olarakekonomik ilişkiler malın ya da menfaatin nakledilmesi ile oluşmaktadır. Mal, sahibi hayattaykennakledilebildiği gibi vefatından sonra da nakledilebilir. Yine malın tümden nakli mümkün olduğu gibi sadece kullanım hakkının nakli de mümkündür. Aile içerisindeki bu nakillerde genelhükümlere uyulmakla birlikte istisnai hükümlerin de konulduğu görülmektedir. Öte yandansadece aile içine has ekonomik uygulamalar da belirlenmiştir. Bir vakıf çeşidi olan aile vakıflarının ise aile içerisinde gerçekleşen bu nakil hükümleriyle doğrudan bağlantılı oluşturulduğusöylenebilir. Fakat hükümleri tek bir uygulamadan hareketle oluşturulmamış, bütün nakil uygulamalarından az veya çok faydalanılmıştır. Çünkü her ne kadar hibe, vakıf, miras, vasiyet gibibirden çok uygulama ile arasında benzerlik bulunsa da aile vakıfları kendisine has bir uygulamadır. Aile vakıflarına yönelik hükümlerdeki bu benzerliğin ve farklılığın ortaya konulması ise ailevakıflarının mahiyetini ve aile düzenine olan katkısını göz önüne serecektir.