BÜTÇE AÇIKLARI ENFLASYONİST ETKİYE SAHİP MİDİR? TÜRKİYE ÜZERİNE UZUN DÖNEMLİ ANALİZ

Özet

Özellikle gelişmekte olan ülkelerde enflasyon uzun süreden beri devam eden kronik bir sorundur. Maliye politikası teorilerinde olduğu gibi uygulamalı çalışmalarda da bütçe açıklarının enflasyon üzerindeki etkisini açıklamaya çalışan çok sayıda çalışma olmasına rağmen halen bir konsensus sağlanamamıştır. Klasik ve monetarist teoriler, maliye politikalarının dolayısıyla bütçe açıklarının etkisizliğinden bahsederken Keynesyen iktisat, hoş olmayan monetarist aritmetiği ve fiyat düzeyinin mali yaklaşımında ise bütçe açıklarının enflasyona etki edeceğini ifade ederler. Bu çalışmada, Türkiye'de bütçe açığı ve enflasyon arasındaki ilişkiyi 1950-2014 dönemini kapsayacak şekilde incelenmiştir. Serilerde birim kök analizi için yaygın olarak kullanılan yaklaşım uygulanmıştır. Daha sonra aralarındaki bütçe açığı ve enflasyon arasında uzun dönemli ilişkiyi belirten eşbütünleşme için Philipis-Oualiris metodu kullanılmıştır. Son olarak dinamik en küçük kareler yöntemiyle katsayı tahminleri yapılmıştır. Enflasyon ve bütçe açığı verilerinin birim kök içerdiği ve bu iki serinin eşbütünleşik olduğu bulunmuştur. Bütçe açığındaki artış enflasyonu ciddi biçimde etkilemektedir.

Abstract

Inflation has been chronic phenomena especially in the developing countries for a while. Lots of studies are found in the literature and try to explain the effects of the budget deficit into inflation but there is no consensus like theories that explain the effect of fiscal policy. While according to the classic and monetarist theories, fiscal policy are not successful, Keynesian, some unpleasant monetarist arithmetic, and fiscal policy of price level state that defecit may cause an increase in inflation. In this study, the relation between the budget deficit and inflation is investigated from 1975 to 2014 in Turkey. To reveal unit root in the series, a widely used unit root test is run for the determination of the series, whether or not data have unit root. After that Philipis-Qualiris method are used for cointegration in order to identify is there any long-term relation between budget deficit and inflation. Finally, the coefficients are estimated by dynamic ordinary least square. Inflation and budget deficit have unit root. Moreover, budget deficit impacts on inflation substantially.