FULFILLMENT OF PUBLIC SERVICES IN THE OTTOMAN ECONOMİC MENTALITY AND WAQFS

OSMANLI İKTİSAT ZİHNİYETİNDE KAMU HİZMETLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ VE VAKIFLAR

Abstract

The waqfs were institutions that fulfill many tasks in Ottoman economic and social life. It is seen that the founding of waqfs for the spread of waqfs in social life is supported by many sultans. The focal point of foundations that differ in terms of their institutional objectives is to ensure that economic problems are resolved and encourage aid. The most important feature of the waqfs is to undertake the public services that must be fulfilled by state. Waqfs have acted directly in the fulfillment of any infrastructure or public works service. In the first part of this study, the importance of waqfs was emphasized in the Ottoman State. In the second part, founding forms of waqfs and the economic dimension of the waqfs are discussed. In the third part the structure of cash waqfs and their economic effects are explained.

Özet

Vakıflar Osmanlı iktisadi ve sosyal yaşamında pek çok görevi yerine getirenkurumlar olmuştur. Fetihlerle topraklarını genişletmeyi amaçlayan devletordunun ihtiyaçları için önemli askeri harcamalar yaparken kamusal hizmetlerigerçekleştirme görevini vakıflara devretmiştir. Padişahların bizzat kendileri,eşleri, çocukları ve önemli devlet görevlileri tarafından pek çok vakfınkurulduğu, vakıfların toplumsal yaşamda yaygınlaşması için vakıf kurulmasınındesteklendiği görülmektedir. Kuruluş amaçları açısından farklılık gösterenvakıfların odak noktası ekonomik sorunların giderilmesini sağlamak veyardımlaşmayı teşvik etmektir. Vakıfların en önemli özelliği ise devletin yerinegetirmesi gereken kamu hizmetlerini üstlenmiş olmasıdır. Herhangi bir altyapıya da bayındırlık hizmetinin yerine getirilmesinde vakıflar doğrudan rolalmıştır. Tüm bu nitelikleri nedeniyle vakıflar Osmanlı iktisadi ve sosyalyaşamında önemli bir kurum olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu çalışmanınbirinci bölümünde Osmanlı Devleti’nde vakıfların önemi üzerinde durulmuştur.İkinci bölümde vakıfların kuruluş şekilleri ve vakıfların ekonomik boyutu elealınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise para vakıflarının yapısı ve ekonomiketkileri ortaya konmaya çalışılmıştır.