RESİMLİ ÇOCUK KİTAPLARINDA YER ALAN OLUMSUZ DUYGULAR VE KARAKTERLERİN KULLANDIĞI BAŞ ETME STRATEJİLERİ

NEGATIVE FEELINGS DEPICTED IN CHILDREN’S PICTURE STORY BOOKS AND COPING STRATEGES USED BY MAIN CHARACTERS

Özet

Bu çalışmanın amacı; 3-6 yaş grubu çocuklar için hazırlanan resimli çocuk kitaplarında yer alan olumsuz duyguların sıklıkla hangileri olduğunu tespit ederek kitapta yer alan karakterlerin bu duygularla hangi yöntem ve stratejileri kullanarak baş ettiklerini incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda ölçüt örnekleme yoluyla, ulusal yayınevlerinden ulaşılabilen 61 resimli çocuk kitabı, resimli çocuk kitaplarında yer alan olumsuz duygular ve karakterlerin, bu duygularla başa çıkmada kullandıkları stratejiler açısından incelenmiştir. Veriler, Parrot'un yapmış olduğu duygu sınıflamasına göre öfke, üzüntü ve korku olmak üzere üç ana kategoriye ayrılarak işlenmiş; başa çıkma stratejileri ise araştırmacılar tarafından hazırlanan Olumsuz Duygularla Başa Çıkma Stratejileri Ölçüt Listesi'ne göre değerlendirilmiştir. İncelenen 61 resimli çocuk kitabında en sık rastlanan olumsuz duygu durumunun üzüntü olduğu ve bunu sırasıyla korku ve öfke duygularının izlediği görülmektedir. İncelenen resimli çocuk kitaplarında karakterlerin olumsuz duygularla başa çıkmada çoğunlukla işlevsel stratejiler kullandıkları ve kitapların çok azında işlevsel olmayan stratejilere yer verildiği görülmüştür. En sık görülen işlevsel başa çıkma stratejisi akran ya da yetişkin desteği arama olarak belirlenmiştir

Abstract

The aim of this study was to define the frequency of negative feelings states in children’s picture-story books prepared for 3-6 years old children and to investigate main character’s coping strategies to deal with these feelings. Data was processed under the three emotion categories; anger, sadness and fear on the basis of Parrot’s classification. Additionally, “Strategies for Coping with Negative Feeling States-Criteria List” was developed to define coping strategies of main characters of the books. Among the 61 picture-story books, the most common used negative feeling states were found to be sadness, fear and anger respectively. Results also revealed that characters depicted in most of the picture story books used functional coping strategies. Thus, only a few books included non-functional coping strategies in the body of the story. The most common functional coping strategies found in the books were seeking for an adult and peer support