Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 1

Şanlıurfa koşullarında yetiştirilen bazı salep türlerinin bitkisel özellikleri ve glukomannan içeriklerinin belirlenmesi

Determination of the botanical properties and glucomannan contents of some salep species cultivated in Şanlıurfa conditions

Sayfa
39–46
DOI
—

Özet

Bu araştırma, Şanlıurfa koşullarında bazı salep türlerinin (Ophrys lutea Cav., Serapias vomeracea (Burm. Fill.) Brig, Ophrys mammosa Desf., Ophrys umbilicata Desf. ve Orchis sancta L.) bitkisel özellikleri ve glukomannan içeriklerinin belirlenmesi amacıyla, 2016-2017 kışlık ürün yetiştirme döneminde, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Osmanbey Kampüsü deneme arazisinde, tesadüf blokları deneme desenine göre, 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, morfolojik gelişme dönemlerine bağlı olarak bitkilerde, yaprak genişliği ve boyu, yaprak sayısı, yumru sayısı, bitki boyu uzunluğu, çiçek sayısı ve glukomannan oranı özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, bitki boyunun 9.71-24.33 cm, bitki başına çiçek sayısının 2.50-12.03 adet bitki-1, bitkide yaprak sayısının 2.10-5.16 adet bitki-1, yavru yumru sayısının 1.00-1.50 adet bitki-1, yaprak boyunun 2.82-9.34 cm, yaprak eninin 1.33-1.95 cm, bitki başına yumru veriminin 1.69-9.11 g bitki-1 ve glukomannan oranının %28.60-59.63 arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. En yüksek yumru verimi elde edildiği Orchis sancta L. ve en yüksek glucomannan oranının saptandığı Serapias vomeracea (Burm Fill.) Brig., türlerinin Şanlıurfa koşullarında yetiştirilebileceği söylenebilir.

Abstract

This research was carried out to determination of the some botanical properties and glucomannan contents of some salep species (Ophrys lutea Cav., Serapias vomeracea (Burm. Fill.) Brig, Ophrys mammosa Desf., Ophrys umbilicata Desf. and Orchis sancta L.) under Şanlıurfa conditions, in 2016-2017 winter growing season, at the Harran University Agricultural Faculty Research Area. The field experiment was conducted to the Randomised Block Design, with 3 replications. The leaves length and width, the leaves number, the tuber number, the plant height, the flowers number and the glucomannan ratio were investigated. The plant height ranged between 9.71-24.33 cm, the number of flowers ranged between 2.50-12.03 number plant-1, the number of leaves ranged between 2.10-5.16 number plant-1, the number of tuber ranged between 1.00-1.50 number plant-1, the average length of leaves ranged between 2.82-9.34 cm, the average width of leaves ranged from 1.33-1.95 cm and the tuber yield ranged between 1.69-9.11 g plant-1 and the glucomannan ratio ranged between 28.60-59.63%. The highest tuber yield was determined in Orchis sancta L. and the highest glucomannan ratio was determined in the Serapias vomeracea (Burm Fill.) Brig. For this reason, it can be suggested that these species may be cultivated under Şanlıurfa conditions.

Anahtar kelimeler: Orchidaceae, Salep orkidesi, Salep, Glukomannan