Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 4

Harran Ovasında Yaygın Bitkilerde Sulama Performanslarının Karşılaştırılması

Comparison of Irrigation Performance of Common Plants in Harran Plain

Sayfa
432–443
DOI
—

Özet

Harran Ovası’nda tam kuraklık trendi gösteren lokasyonda 2016 yılında II.ürün mısır ile I.ürün pamuk bitkisinde gönüllülük esasını kabul eden üretici parsellerinde sulama performansı çalışılmıştır. Yetiştirme mevsiminde, parsellere uygulanan sulama suyu ve yüzey akışla kaybedilen dönen suların kanallarda hızları muline ile ölçülmüş, ölçülen değerlerden debi, hacim ve derinlik cinsinden hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular tarımda aşırı su tüketimlerinin alışkanlık haline geldiğini göstermektedir. Çiftçiler tüm kültür bitkilerinde fazla suyun fazla verim getirdiğine inanmaktadır.Mısır veya pamuk bitkisinin sulanmasında aşırı su kullanımı ve düşük sulama suyu uygulama randımanın sebepleri sırasıyla; sulama sistemin tamamının açık kanal şebekesi olması, sulama ücret tarifesinde hacimsel uygulama (m3) yerine dekar başına (alansal) ücretlendirme uygulaması, gece sulamalarının kontrolsüz kalması, konvansiyonel sulamaların tekniğe uygun gerçekleştirilmemesi, kontrolsüz ve aşırı yoğun ve aşırı sulama uygulamalarına bağlı su kayıpları ve toprak erozyonunun meydana gelmesi gösterilebilir. Elde edilen bulgulardan Harran Ovası’nda sulama randımanı %34-38 arasında olduğu söylenebilir. Sulama suyu kullanım randımanının (IWUE) düşük olması da bu sebep sonuç ilişkisine bağlanabilir.

Abstract

In 2016, in the location showing a complete drought trend in the Harran Plain, irrigation performances of cotton (first crop) and maize crops (second crop) were studied in the volunteered farmer’s parcels. During the growing season, the flow rates of irrigation water and the wastewater on the channels were measured with current meter; and then, flow rate, volume and depth of water were calculated from the measured values. Findings showed that excessive water consumption became a habit in the region. Farmers believe that the excess water results in excess yield. The reasons for the excessive water consumption and low yield in corn or cotton may be due to open channel network construction; areal irrigation fee tariff instead of volumetric based pricing, uncontrolled night irrigations, conventional irrigation without the desired techniques, the undisciplined wild irrigation and water losses and soil erosion due to excessive irrigation. According to the findings, the irrigation efficiency in Harran Plain is between 34-38%. Low water use efficiency can also be attributed to the causal relationships described above.

Anahtar kelimeler: Harran Ovası, sulama randımanı, mısır, pamuk, sulama suyu kullanım randımanı