Morphosyntactic Expectation Modality In Areas Of Historical Turkic Language: b ol g a y ki m … verb + - g A y + Personal Suffixes

Tarihsel Türk Dili Alanlarında Morfosentaktik Beklenti Kipliği: b ol g a y ki m … fiil + - g A y + ŞhsEkl

Abstract

It is a known fact that the - g A y , used generally as an affix for the future tense in Old Turkic, has functioned as an optative affix in the texts related to Khwarazm – Golden Horde, Chagatai, Kipchak and Old Oghuz areas of historical Turkic language, as well. Furthermore, a morphosyntactic form consisting of b ol g a y who m … verb + - g A y + personal suffix originated using the affix - g A y as well, to express optative meaning domain, can be seen obviously in those related areas. The evidence in the texts shows that the mentioned morphosyntactic form corresponds to expectancy mood of optative meaning domain. In the current article, the conditions under which that form had been originated is going to be questioned using the evidence in the historical texts and the factors generating the form will be explained

Özet

Eski Türkçede genellikle gelecek zaman eki olarak kullanılan - g A y ekinin, tarihsel Türk dilinin Harezm-Altın Ordu, Çağatay, Kıpçak ve Eski Oğuz alanlarına ait metinlerinde istek eki vazifesi de yüklendiği bilinmektedir. Yine bu çevrelere ait metinlerde isteme anlam alanını ifade etmek üzere - g A y ekinden de istifade edilerek b ol g a y ki m … fiil + - g A y + ŞhsEkl şeklindeki morfosentaktik yapının varlığı dikkati çekmektedir. Metinlerdeki tanıklar, bu yapının isteme anlam alanına ait beklenti kipliğini karşıladığını göstermektedir. Bu makalede, tarihsel metinlerdeki tanıklar yardımıyla böyle bir yapının hangi şartlar altında ortaya çıktığı sorgulanacak, yapıyı meydana getiren unsurların izahı yapılacaktır

Keywords: Tarihsel Türk Dili, Morfosentaks, Kiplik, İsteme Kipliği, Beklenti Kipliği