Journals / Türkbilig / 2018 / Cilt: 1 - Sayı: 35
Roots of Written Tradition in Mongolian History and “Chinggis’ Stone”
- Journal
- Türkbilig
- Pages
- 1–16
- DOI
- —
Abstract
Mongols were unified under the leadership of Chinggis Khan in 1206 which also marked a starting point of the important role that they played in political, economic and cultural history of Eurasia. The same year witnessed Mongols’ introduction with writing under Chinggis Khan thanks to Tata-tonga who was captured in the palace of Naiman Khan. Then, in 1224-1225, Chinggis’s Stone (Yesüngge) was erected after the Khwarezm campaign which has this writing on it and this marks the first inscription in Mongolian language. Mongols were introduced with writing in 1206, a relatively late date, nevertheless the utilization of writing spread quickly under the Great Mongolian Empire. This novel writing tradition enabled them to record their oral histories and a successful transfer of their valuable historical legacy to next generations.
Özet
206 yılında Cengiz Han liderliğinde birliğini sağlayan Moğollar, Avrasya’nınsiyasi, ekonomik ve kültürel tarihinde son derece etkili bir rol oynayacakları birdönemi de başlatmışlardır. Aynı yıl Nayman Hanı’nın sarayında yakalanan T’a-taTonga vasıtasıyla Cengiz Han idaresindeki Moğollar, yazıyla tanışmışlardır.Ardından 1224-1225 yılları arasında Harezm Seferi sonrasında dikilen CengizTaşı da bu yazıyla taşa kazınmış Moğolca’nın ilk yazılı belgesi olarak kabuledilmektedir.Moğollar, 1206 yılı gibi geç bir dönemde yazıyla tanışmış olmalarına rağmen, BüyükMoğol İmparatorluğu bünyesinde yazının kullanımı hızlı bir şekilde yaygınlaşmayabaşlamıştır. Bu yeni oluşan yazı geleneği sayesinde de sözlü tarihlerini yazıyaaktararak gelecek nesillere kıymetli bir tarihî mirası da ulaştırma başarısınıgöstermişlerdir.