TAX AUDIT PERFORMANCE EVALUATION WITH TOPSIS METHOD: 2005-2019 PERIOD

TOPSIS YÖNTEMİYLE VERGİ DENETİM PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ: 2005-2019 DÖNEMİ

Abstract

It is of great importance for the administration that the taxes, which constitute the most important share of public revenues, are collected completely and on time. Over time, the use of taxes as a policy tool for non-financial purposes as well as for fiscal purposes has increased this importance. For this reason, tax inspection units, which are included in the tax systems and provide various legal possibilities and institutions, have been established. With tax audits, it is aimed to increase tax compliance of taxpayers and thus to prevent tax erosion and accordingly, regulations are made in the field of auditing in different periods. It is an issue that should be emphasized on the success of these regulations aimed at increasing the effectiveness and efficiency of tax auditing. So much so that the performance of the tax audit, which is an important part of the tax system, is an indicator in terms of past policies and future targets. In this context, studies have shown that the performance of tax audits during the 2005-2019 period in Turkey were analyzed by TOPSIS of new and emerging technique of multi-criteria decision making methods. As a result of the analysis, it was found that the reforms made in the field of tax auditing had a positive effect on the performance, although it was limited to a few years, and in any case, the performance in the past years was higher than in the following years.

Özet

Kamu gelirleri arasında en önemli payı oluşturan vergilerin eksiksiz ve zamanında tahsil edilmesi idare açısından büyük bir öneme sahiptir. Vergilerin zaman içinde mali amaç yanında mali olmayan amaçlar kapsamında da bir politika aracı olarak kullanılması bu önemi artırmıştır. Bundan dolayı vergi sistemleri içerisine dahil edilerek çeşitli hukuki imkan ve müesseseler tanınan vergi denetim birimleri kurulmuştur. Vergi denetimi ile mükelleflerin vergiye uyumlarının artırılması ve dolayısıyla vergi erozyonun önlenmesi hedeflenmekte ve buna uygun olarak farklı dönemlerde denetim alanında düzenlemeler yapılmaktadır. Vergi denetiminin etkinlik ve verimliliğini artırmaya yönelik yapılan bu düzenlemelerin ne ölçüde başarılı olduğu üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. Öyle ki vergi sisteminin önemli bir parçası olan vergi denetiminin göstermiş olduğu performans geçmiş politikalar ve gelecek hedefler açısından gösterge niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmada Türkiye’de 2005-2019 dönemi boyunca vergi denetiminin göstermiş olduğu performans yeni ve gelişen bir teknik olan çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS ile analiz edilmiştir. Analiz neticesinde vergi denetimi alanında yapılan reformların performansı birkaç yılla sınırlı olsa da olumlu yönde etkilediği ve her halükarda geçmiş yıllardaki performansın sonraki yıllara göre daha fazla olduğuna ulaşılmıştır.