ACCOUNTING OF FOREIGN CURRENCY TRANSACTIONS IN BANKS: DIFFERENCES BETWEEN THE CURRENT APPLICATION AND THE EFFECTS OF CHANGES IN FOREIGN EXCHANGE RATES

BANKALARDA YABANCI PARA İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ: MEVCUT UYGULAMA VE KUR DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ STANDARDI ARASINDAKİ FARKLAR

Abstract

There are some exceptions to using the national currency in accounting transactions. Banks are also considered as one of these exceptions. When the accounting records and financial statements of the banks are examined; It is seen that reporting is made in foreign currency along with the national currency. It can be said that this practice in banks is necessary in terms of tracking and recording foreign currency transactions. However, it is understood that there is a compliance problem between this application and IAS 21 The Effects of Changes in Exchange Rates Standard. In this study, it is aimed to explain the accounting process of foreign currency transactions in banks and to reveal the differences according between to the current practice in Turkey and the provisions of IAS 21 The Effects of Changes in Exchange rates. In line with this purpose, firstly, IAS 21 and current foreign currency transaction practices in banks were handled in a conceptual framework and information was given about the legal regulations that are the basis for the exceptional status of banks. Later, with two sample practices on foreign exchange purchases and the use of import credits, the issue of accounting process of foreign currency transactions in banks was revealed in terms of IAS 21 and the current practice.

Özet

Muhasebeleştirme işlemlerinde ulusal para biriminin kullanılması hususunun bazı istisnaları bulunmaktadır. Bankalar da bu istisnalardan biri olarak kabul edilmektedir. Zira bankaların muhasebe kayıtları ve finansal tabloları incelendiğinde; ulusal para birimi ile birlikte yabancı para birimi ile de raporlama yapıldığı görülmektedir. Bankalardaki bu uygulamanın, yabancı paralı işlemlerin takibi ve kayıt altına alınması açısından gerekli olduğu söylenebilir. Ancak bu uygulama ile TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri Standardı arasında bir uyum sorunu olduğu da anlaşılmaktadır. Bu çalışmada mevcut uygulama ve TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri standardı hükümlerine göre, bankalardaki yabancı para işlemlerinin muhasebeleştirilmesi konusunun açıklanması ve farklılıkların ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri Standardı ve bankalardaki yabancı para işlemleri kavramsal çerçevede ele alınmış ve bankaların istisnai durumunun dayanağı olan yasal düzenlemeler hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra döviz alımı ve ithalat kredisi kullandırılması konularında yapılan iki örnek uygulama ile bankalarda yabancı para işlemlerinin muhasebeleştirilmesi konusu TMS 21 ve mevcut uygulama açısından ortaya koyulmuştur.