Bekir Sıdkı Sezgin'e ait bazı kayıtların analizi ve kuramsal değerler ile karşılaştırılması

Analysis of Some of Bekir Sıdkı Sezgin's Records and the comparison of the results with theoretical values

Özet

13. yydan günümüze Safiyüddin Abdülmümin Urmevi, Maragalı Abdülkadir, Nayi Osman Dede, Kantemiroğlu, Nasır Dede gibi önemli müzikologlar Türk Müziği kuramı üzerine çalışmalar yapmıştır. 20. yy'ın başlarında ortaya atılan Arel- Ezgi-Uzdilek kuramı son yüz yıldır en yaygın kullanılan kuram olmuştur. Günümüzde icra ile teori arasındaki farklılığın azaltılması yönünde çalışmalar ve tartışmalar devam etmektedir.İcra-teori birliğinin sağlanabilmesi için icranın iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda Türk Müziğinde usta kabul edilen icracılardan alınan kayıtların incelenmesi gerekmektedir. Usta icracılar arasında yer alan Bekir Sıdkı Sezgine ait kayıtların incelenmesi, konuya ilişkin araştırmalara önemli bir katkı sağlayacaktır. Bu çalışmada Türk Müziği makamlarının temel yapı taşları olan dörtlü ve beşliler, bir başka deyişle çeşniler üzerinde incelemeler yapılmıştır. Çeşnilerin icra sırasında nasıl kullanıldıklarının tespiti için, Bekir Sıdkı Sezginden toplanan kayıt örneklerinin frekans analizleri yapılmıştır. Elde edilen değerler histogram gösterimi, Holder koması cinsinden karşılaştırma ve sent cinsinden karşılaştırma tablosu olmak üzere üç şekilde gösterilmiştir. Çalışma bütününde elde edilen sonuçlar kuramsal değerlerle karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Abstract

Important musicologists such as Safiyüddin Abdülmümin Urmevi, Maragalı Abdülkadir, Nayi Osman Dede, Kantemiroğlu, and Nasır Dede have studied Turkish Musical Theory since 13 ACE. The most popular theory is the Arel- Ezgi-Uzdilek, which was developed in the beginning of the 20th century. The research on demising the gap between practise and theory has been ongoing. In order to achieve the theory- performance unity, the performance should be analysed carefully. The first step for that is to analyse recordings that belong to the masters of Turkish Music. The analysis of the performance of Bekir Sıdkı Sezgin who is among the masters provide significant information for research on this topic.In this paper, we investigate the basis of the Turkish Music maqams --- tetra and penta chords, which are also called çeşnis. In order to understand how çeşnis are used during the performance, we conduct a frequency analysis on Bekir Sıdkı Sezgin s recordings. The results are shown histograms, and in comparative tables in Holder commas and cent values. The results are compared with the theoretical values.