Eski bizans servikal vertebralarında çift foramen transversarium varyasyonu: antropolojik bir çalışmanın ön sonucu

Double foramen transversarium variation in ancient byzantine cervical vertebrae: preliminary report of an anthropological study

Serdar KAYA,NALAN DAMLA YILMAZ USTA,Serhat PUSAT,Cahit KURAL,Alpaslan KIRIK,Yusuf İZCİ

Abstract

AIm: Foramina transversaria (FT) are located on the transverse processes of cervical vertebrae. These foramina are known to exhibit variations with regard to size, shape and may even be absent or duplicated. The aims of this study are to investigate the shape, size and variations of FT in an ancient population and to point out the importance of double FT in the human anatomy. Ma terIal and Methods: 262 ancient skeletons, dated 6th c AD, were unearthed from the Iasos Archaeological site between 1979 and 1987. Of these skeletons, 22 cervical vertebrae belonging to 21 individual skeletons were examined for the variations of FT. Results: Fifteen (68.2%) of the skeletons were male and 6 were female. All of the FT were round in shape. Among the 22 cervical vertebrae, double FT was found in 5 (22.7%) vertebrae, while unilateral in 3 and bilateral in 2. Asymmetrical FT was observed only in one (4.5%) vertebra. The mean diameter of FT was 6.2 mm in the right side and 6.4 mm in the left. ConclusIon: Double FT exists since the antiquity. The recognition of this variation provides safety and effectiveness for the posterior approaches of the cervical spine.

Özet

AMAÇ: Foramen transversarium (FT) servikal vertebraların transvers çıkıntıları üzerine yerleşmiştir. Bu delikler şekil ve boyutlarına göre farklılıklar gösterir, hiç olmayabilirler veya çift olabilirler. Bu çalışmanın amaçları; FT’un boyut ve şekline göre varyasyonlarını antik çağdaki iskeletlerde araştırmak ve insan anatomisinde çift FT olmasının önemini vurgulamaktır. YÖNTEM ve GEREÇLER: Iasos arkeolojik bölgesinden 1979-1987 yılları arasında MS 6.yüzyıla tarihlenen 262 iskelet çıkartılmıştır. Bu iskeletlerden, 21 ayrı iskelete ait 22 servikal vertebra FT’un varyasyonları yönünden incelenmiştir. BULGULAR: İskeletlerden 15 (%68,2) tanesi erkek, 6 tanesi dişi bireye aitti. Tümünde yuvarlak yapıda FT vardı. 22 servikal vertebradan 5 (%22,7) tanesinde çift FT vardı ki bunlardan 3 tanesinde çift FT bilateral yerleşimli, 2 tanesinde ise unilateral yerleşimli idi. Asimetrik FT ise sadece bir (%4,5) servikal vertebrada izlendi. FT’un ortalama çapı sağ taraf için 6,2 mm, sol taraf için ise 6,4 mm olarak bulundu. SONUÇ: Çift FT antik çağlardan beri mevcuttur. Bu varyasyonun bilinmesi servikal omurgaya posterior yaklaşımlarda güvenlik ve etkinlik sağlar.