Yabancılık Unsuru Taşıyan Uyuşmazlıklarda Yetki Sözleşmesinin Tarafları ve HMK Madde 17 Kapsamındaki Yetki Sözleşmesinin Üçüncü Kişilere Teşmili

Özet

Yabancılık unsuru taşıyan uyumazlıklarda tarafların yapacağı yetki sözleşmesi Türk Mahkemesi’nin yetkilendirilmesine ilişkin olabileceği gibi, yabancı bir mahkemenin yetkilendirilmesine ilişkin de olabilir. Bu kapsamda yetki sözleşmesinin geçerliliğinin hangi hukuka göre belirleneceği önem taşımaktadır. Zira hukukumuzda HMK m. 17 uyarınca yetki sözleşmesinin sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabileceği kabul edilmiştir. Bu kapsamda HMK’nın uygulanacağı durumlarda, yetki sözleşmesinin taraflarının tacir veya kamu tüzel kişisi olması zorunludur. Ancak belirtmek gerekir ki, yetkinin kesin yetki olmadığı hallerde yetki itirazı HMK m.116 uyarınca ilk itiraz olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle yetki sözleşmesi HMK m. 17’ye uygun olarak yapılmamış olsa bile, tarafların ilk itiraz olarak bu hususu ileri sürmemeleri halinde yetki sözleşmesinin geçerliliği hakim tarafından re’sen incelenmeyecektir. Yabancı mahkemenin yetkilendirilmesi durumunda ise, yetki sözleşmesinin geçerliliği dava açılan yabancı mahkemenin kendi hukuk kurallarına göre belirlenecektir