Carceral Spaces in Turkey, Literature and Multiple Chronotopes (1923-1953)

Abstract

Prisons are not only places of confinement where prisoners become objects of disciplinary practices but they are also palimpsests consisting of different perceptions of time and space, a multi-layered set of historical, social and cultural reference systems, symbolic interactions, memories, individual, psychological experiences and creative imagery. This article examines the texts on the carceral experience and the perception of time-space/chronotope, by authors and poets such as Nazım Hikmet, Necip Fazıl Kısakürek, Kemal Tahir and Hasan İzettin Dinamo in Early Republican Turkey and the following years (1923-1953). It concentrates on the process of creation of carceral imagery in their texts and tries to decode the complex cultural and social systems as well as their individual experiences through a close reading and critical discourse analysis using the concepts of chronotope by Mikhail Bakthin and symbolic interaction by Erving Goffman as an analytical frame work.

Özet

Cezaevleri sadece total kurumun disipliner uygulamalarının gerçekleştirildiği bir kapatılma mekânı değil, farklı zaman kavrayışları, zamana ve mekâna ilişkin toplumsal, tarihsel, kültürel referans sistemleri, bireysel/duygusal deneyimler, farklı toplumsal aktörler arasındaki sembolik etkileşimler ve yaratıcı imge dağarcığıyla şekillenen bir palimpsestir. Cezaevi, her bir mahkûmun iç dünyasında, toplumla kurduğu ilişkide ve yaşadığı fiziksel çevrede farklı biçimlerde inşa edilmekte, deneyimlenmekte ve yeniden üretilmektedir. Bu makalede 1923-53 arasında ve onu takip eden yıllarda cezaevinde bulunan Nazım Hikmet, Necip Fazıl Kısakürek, Kemal Tahir ve Hasan İzettin Dinamo‟nun cezaevleriyle ilgili yazdıkları metinlerdeki zaman, mekân ve tarihsellik imgeleri, Mihail Bahtin‟in kronotop/zaman-mekân, Erving Goffman‟ın sembolik etkileşim kavramları çerçevesinde incelenmekte, söz konusu yazarların kapatılma mekânında zaman ve benlik inşasına, kültürel referans sistemleri aracılığıyla metin düzleminde ürettikleri cezaevi imgesine ilişkin eleştirel söylem analizi gerçekleştirilmektedir.