β-Globin Gen Kümesini İçine Alan Büyük Delesyonel Mutasyonların Gap-PCR ile Taranması Türk Tipi İnversiyon/Delesyon (δβ)0 Mutasyonunun Antalya’da Yüksek Sıklıkta Olduğunu Gösterdi

Gap-PCR Screening for Common Large Deletional Mutations of β-Globin Gene Cluster Revealed a Higher Prevalence of the Turkish Inversion/Deletion (δβ)0 Mutation in Antalya

TÜRKER BİLGEN,Özden Altıok CLARK,Zeynep ÖZTÜRK,M. Akif YEŞİLİPEK,İBRAHİM KESER

Abstract

Amaç: Beta-globin genindeki nokta mutasyonlarının sıklığı Antalya bölgesi için yaklaşık %10 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, betaglobin genini içine alan büyük delesyonel tip mutasyonların profili hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Bu çalışmada, DNA dizi analizi yöntemiyle beta-globin geninde hastalığın oluşmasından sorumlu mutasyon(lar) tespit edilememiş talasemili olgularda beta-globin gen kümesinde yaygın görülen büyük delesyonel mutasyonları taramayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Son dört yıl boyunca tanı merkezimizde DNA dizi analizi yöntemiyle test edilmiş, talasemiyle ilişkilendirilen 580 olgu arasından öncelikle beta-globin geni mutasyonu belirlenememiş 60 olgu seçildi. Bu 60 olgu arasından bir seri seleksiyon işlemi uygulanarak nihai olarak belirlenmiş 31 hasta, beta-globin gen kümesinde en yaygın görülen sekiz farklı büyük delesyonel tip mutasyon için gapPCR yöntemiyle tarandı. Bulgular: Otuz bir olgudan oluşan serimiz içerisinde, Türk tipi inversiyon/delesyon (δβ)0 mutasyonu açısından heterozigot olan dokuz yeni olgu ve homozigot olan bir yeni olgu belirlendi. Çalışmamız Türk tipi inversiyon/delesyon (δβ)0 mutasyonunun, laboratuvarımızda son dört yıl boyunca tespit edilmiş tüm mutasyonların %1,5’ini ve DNA dizi analizi yöntemiyle mutasyon tespit edilemeyen alellerin ise %16,6’sını oluşturduğunu gösterdi. Sonuç: Beta-globin gen kümesinde delesyonel tip mutasyonlar farklı moleküler yöntemlerle tespit edilebilir. Bu durum prenatal teşhis ve hastalığı önleme fırsatı sağlayabildiği için özel bir ilgi gerektirmektedir. Sonuç olarak, toplumumuzda şu ana kadar belirlenmiş en sık görülen delesyonel tip mutasyon olan Türk tipi inversiyon/delesyon (δβ)0 mutasyonu Antalya’da rutin olarak test edilmelidir ve gap-PCR yöntemi risk altındaki hastalar için önemli bir tanı potansiyeline sahiptir.

Özet

Amaç: Beta-globin genindeki nokta mutasyonlarının sıklığı Antalya bölgesi için yaklaşık %10 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, betaglobin genini içine alan büyük delesyonel tip mutasyonların profili hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Bu çalışmada, DNA dizi analizi yöntemiyle beta-globin geninde hastalığın oluşmasından sorumlu mutasyon(lar) tespit edilememiş talasemili olgularda beta-globin gen kümesinde yaygın görülen büyük delesyonel mutasyonları taramayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Son dört yıl boyunca tanı merkezimizde DNA dizi analizi yöntemiyle test edilmiş, talasemiyle ilişkilendirilen 580 olgu arasından öncelikle beta-globin geni mutasyonu belirlenememiş 60 olgu seçildi. Bu 60 olgu arasından bir seri seleksiyon işlemi uygulanarak nihai olarak belirlenmiş 31 hasta, beta-globin gen kümesinde en yaygın görülen sekiz farklı büyük delesyonel tip mutasyon için gapPCR yöntemiyle tarandı. Bulgular: Otuz bir olgudan oluşan serimiz içerisinde, Türk tipi inversiyon/delesyon (??)0 mutasyonu açısından heterozigot olan dokuz yeni olgu ve homozigot olan bir yeni olgu belirlendi. Çalışmamız Türk tipi inversiyon/delesyon (??)0 mutasyonunun, laboratuvarımızda son dört yıl boyunca tespit edilmiş tüm mutasyonların %1,5'ini ve DNA dizi analizi yöntemiyle mutasyon tespit edilemeyen alellerin ise %16,6'sını oluşturduğunu gösterdi. Sonuç: Beta-globin gen kümesinde delesyonel tip mutasyonlar farklı moleküler yöntemlerle tespit edilebilir. Bu durum prenatal teşhis ve hastalığı önleme fırsatı sağlayabildiği için özel bir ilgi gerektirmektedir. Sonuç olarak, toplumumuzda şu ana kadar belirlenmiş en sık görülen delesyonel tip mutasyon olan Türk tipi inversiyon/delesyon (??)0 mutasyonu Antalya'da rutin olarak test edilmelidir ve gap-PCR yöntemi risk altındaki hastalar için önemli bir tanı potansiyeline sahiptir.