Siroz ve kronik hepatit’te serum demir parametreleri: Detaylı değerlendirme

NACİYE ŞEMNUR BÜYÜKAŞIK,IŞILAY NADİR,Fatma Ebru AKIN,Başak ÇAKAL,TAYLAN KAV,Osman ERSOY,YAHYA BÜYÜKAŞIK

Abstract

Background/aims: Serum iron parameters are affected by liver disorders. It is believed that the tests are unreliable in chronic liver disease, and systemic iron overload should be evaluated histologically in these patients. However, the effect of severity of chronic liver disease on serum iron parameters has not been evaluated. Similarly, differences between liver disease- and iron overloadrelated iron parameter changes have not been clarified. We aimed to describe the effect of severity of chronic liver disease on serum iron tests and to elucidate the differences of liver disease- and iron overload-related iron parameter changes. Methods: Commonly used serum iron parameters were studied in patients with cirrhosis, chronic viral hepatitis and in persons with confirmed hemochromatosis. Cirrhosis cases were categorized according to Child-Pugh classification. Results: We found that cirrhotic persons of any Child-Pugh class had deviations from normal results. Patients with chronic hepatitis had normal serum iron parameters. Total iron binding capacity decreased as liver disease progressed from hepatitis toward Class C cirrhosis (r= –0.53, p<0.001). Changes in ferritin and transferrin saturation were essentially opposite to this trend (r=0.3, p=0.01 and r=0.47, p<0.001, respectively). Serum iron level was lower in cirrhosis compared to hepatitis. Increased transferrin saturation and ferritin levels resembling iron overload were limited to Class C cirrhotics. Patients with true iron overload could be easily differentiated from these cases by hyperferremia. Conclusion: Aberrant serum iron test results indicate cirrhotic stage in chronic liver disease. Cirrhosis and systemic iron overload cause characteristically different changes in serum iron parameters.

Özet

Amaç: Serum demir test sonuçları karaciğer hastalıklarından etkilenirler. Bu testlerin kronik karaciğer hastalığında güvenilmez oldukları ve bu hastalarda sistemik demir yüklenmesin histolojik olarak değerlendirilmesi gerektiği genel bir inanıştır. Buna karşı lık, kronik karaciğer hastalığı şiddetinin serum demir parametrelerine etkisi literatürde yayınlanmış bir konu değildir. Benzer şekilde, karaciğer hastalığına bağlı serum demir parameter değişiklikleri ile demir yüklenmesine bağlı değişikliklerin farkları belli değildir. Bu çalışmada belirtilen iki husus açığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Yöntem: Siroz, kronik viral hepatit ve kanıtlanmış hemokromatozisi olan hastalarda sık kullanılan serum demir testleri çalışıldı. Siroz hastaları Child-Pugh sınıflamasına göre gruplandı. Bulgular: Bütün Child-Pugh gruplarındaki sirotik hastalarda normal değerlerden farklılıklar gözlendi. Kronik hepatit hastalarında ise serum demir testleri normaldi. Karaciğer hastalığı hepatitten klas C siroza doğru ilerledikçe total demir bağ- lama kapasitesi azalıyordu (r= –0.53, p< 0.001). Ferritin ve transferin saturasyonunda bu eğilimin tersi yönünde değişiklikler gözlendi (sırasıyla r= 0.3, p= 0.01 ve r= 0.47, p< 0.001). Serum demir düzeyi sirozlu hastalarda hepatite nazaran daha düşüktü. Demir yüklenmesini andıran artmış transferin saturasyonu ve ferritin düzeyleri sadece klas C sirotik hastalarda izlendi. Gerçek demir yüklenmesi hastaları hiperferremi sayesinde bu hastalardan kolaylıkla ayırt edilebiliyordu. Sonuç: Aberran serum demir test sonuçları sirotik aşamada kronik karaciğer hastalığına işaret ederler. Siroz ve sistemik demir yüklenmesine bağlı serum demir test değişiklikleri karakteristik farklıklar gösterirler.