Seroepidemiology of Fasciola Hepatica in Mersin province and surrounding towns and the role of family history of the Fascioliasis in the transmission of the parasite

Özet

Amaç: Fasciola hepatica önemli sağlık sorunlarına ve ekonomik kayıplara neden olabilen ciddi bir zoonotik hastalıktır. Son yıllarda ülkemizde bu zoonoz'a yönelik ilgi ve bilgi birikiminin arttığını biliyoruz. Fakat yine de bu parazitin ülkemizdeki gerçek sıklığı konusunda maalesef yeterli çalışma ve bilgi yoktur. Bu amaçla ülkemizdeki fasciola bilgi birikimine önemli kaynak oluşturan Mersin ili ve içelerinde Fasciola hepatica sıklığını saptamak ve aile öyküsünün fasciola sıklığındaki etkisini değerlendirmek amacı ile bu çalışmayı planladık. Yöntem: Mersin ilinin tümünü örnekleyecek şekilde kura ile belirlenen 3 ilçe ve Mersin merkez olmak üzere nüfus oranları dikkate alınarak ailesinde fasciolosis öyküsü bulunmayan 729 ve fasciolosis öyküsü bulunan 155 kişi çalışmaya alındı. Çalışma grubundaki kişilere yeşillik yeme, hayvan besleme ve klinik semptomlara yönelik anket formu düzenlendi ve doldurtuldu. Fasciola hepatica IgG antikorları ES-ELISA yöntemi ile araştırıldı. Seropozitif olan hastalar tekrar değerlendirilerek abdominal ultrasonografileri, fizik muayeneleri, biyokimyasal tetkikleri ve gaitada parazit yumurtası incelemesi yapıldı. Bulgular: Çalışma grubunda toplam seropozitiflik oranı %0.79 olup, ailesinde fasciolosis bulunan kişiler arasında seropozitivite %1.93, bulunmayanlarda ise %0.55 olarak saptanmıştır. Seropozitiflik saptanan 7 hastanın 5'i kadın 2'sii erkek olup 4'ünde fasciolosis aile öyküsü bulunmaktadır. Hastaların 5'inde yeşillik yeme, 4'ünde hayvan besleme öyküsüne, klinik değerlendirmede ise 4 hastada en az bir fasciolosis düşündürebilecek bulguya rastlanmıştır. Seropozitif 7 hastanın ultrasonografik incelenmesinde 3 hastada fasciolosis ile uyumlu bulgular elde edilirken, dışkı incelemesi sonucunda 1 hastada Fasciola hepatica yumurtası görülmüştür. Aile öyküsü bulunan ve bulunmayan gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Sonuç: Çalışmamızda Fasciola hepatica sıklı- ğı Mersin ili genelinde %0,8 olup hipoendemik bir bölge olduğu ortaya çıkmıştır. Aile öyküsü olanlar ile olmayanlar arasında seropozitiflik açısından istatistikî fark bulunmamış olsa da yaklaşık olarak 4 kat fark bulunmuştur. Olgu sayısının artması durumunda anlamlı farklılık olabileceğini düşünüyoruz. Metaserkaryaların üzerinde bulunduğu su teresi gibi bitkilerin yenmesi ve enfekte suları n içilmesi ile hastalık bulaşabildiğinden Fasciola hepatica tespit edilen kişi ile ortak kaynaktan beslenen kişilerde de hastalığın olabileceği düşünülerek ailelerinin de taranması ve serolojik tanı- nın, dışkıda yumurta aranması ve radyolojik yöntemlerle desteklenmesi sonucuna varılmıştır.