Türkiye'de psikoşirürjinin tarihi

Abstract

The modern age of psychosurgery can be said to have started with Moniz and Lima. Freeman and Watts subsequently revised and popularised the lobotomy procedure. Moniz shared the 1949 Nobel Prize for medicine or physiology for his discovery of the therapeutic value of leucotomy in certain psychoses, which accelerated the worldwide popularisation of lobotomy, particularly during the years from 1948 to 1953. In Turkey, psychosurgical interventions were first performed in the early 1950s, and were applied in almost 400 cases. These operations gradually ceased after the discovery and worldwide clinic applications of a modern antipsychotic drug named Chlorpromazine in 1950s, paralleling a similar trend in other countries. Our paper reviews the clinical, psychometric and histopathological results of psychosurgery performed in Turkey in the 1950s.

Özet

Modern psikoşirürjinin Moniz ve Lima'nın çalışmaları ile başladığı varsayılmaktadır. Freeman ve Watts ise uygulamaları yenilemiş, dünya çapında yaygınlaşmasına ön ayak olmuşlardır. Bazı psikotik hastalıklarda lökotominin terapötik etkileri üzerine yapmış olduğu çalışmalardan dolayı Moniz, 1949 yılında Nobel ile ödüllendirilmiştir. Bu saygın ödül sayesinde tekniğin popülerleşme süreci özellikle 1948-1953 yılları arasında daha da hızlanmıştır. 1950'lerin ilk yarısında bu teknik ülkemizde de uygulanmaya başlanmış, yaklaşık 400 olgunun varlığı kayıtlara geçmiştir. 1950'lerde Klorpromazin adlı modern antipsikotik ilacın keşfi ve kliniklerde yaygın kullanımı ile psikoşirürji yavaş yavaş gündemden düşmüştür. Bu çalışmanın amacı, 1950'li yıllarda ülkemizde yapılan psikoşirürji uygulamalarının klinik, psikometrik ve histopatolojik sonuçlarını gözden geçirmektir.