TÜRK VE RUS EDEBİYATLARINDA İLK ÜTOPİK RÜYALAR

ПЕРВЫЕ УТОПИЧЕСКИЕ СНЫ В ТУРЕЦКОЙ И РУССКОЙ ЛИТЕРАТУРАХ

Abstract

Çalışmanın amacı Rus ve Türk edebiyatlarındaki ilk ütopik rüyaların karşılaştırmalı bir analizini yapmaktır. Araştırma konusu olarak Aleksandr Petroviç Sumarokov’un ‘Mutlu Toplum’ Rüyası (Сон “Счастливое общество”) ve Namık Kemal’in Rüya eserleri belirlenmiştir. Konu seçimini güncelliği öncelikle, Türk ve Rus ütopyalarının karşılaştırmalı analiziyle ilgi yapılan araştırmaların az olmasından kaynaklanmaktır. İkinci olarak ise konu özellikle ütopya türünde rüyaların farklı dönem ve kültürlerde etkili olduğunu göstermektedir. Makalede Türk ve Rus edebiyatlarında ütopya türünün ortaya çıkışından kısaca bahsedilmektedir. Analiz bölümünde, iki yazarın ütopik rüyaları aracılığıyla sosyal ve kültürel farklılıkları ele alınmaktadır. Türk ve Rus yazarların ideal bir toplumda aradıkları özellikler, A. Sumarokov ve N. Kemal'in eserlerinden yapılan alıntılarla aktarılmaya çalışılmaktadır. Sonuç olarak, ideal devlet biçimini arama teması ile ütopya türünün farklı toplum ve dönem edebiyatlarında her zaman kullanıldığı ve ütopik rüyaların bu tür için ideal bir metot olduğu gösterilmektedir.

Özet

Цель исследования — сравнительный анализ первых утопических снов в турецкой и русской литературах. Предметами исследования являются повести «Сон “Счастливое общество”» Александра Петровича Сумарокова и «Сон» Намыка Кемаля. Актуальность выбора темы обусловлена, во-первых, тем, что сравнительный анализ турецкой и русской утопий малоизучен. Во-вторых, тема показывает, что сны в жанре утопии используются в качестве мотива в разных эпохах и культурах. В статье кратко рассказывается о появлении жанра утопии в турецкой и русской литературах. Анализируются социальные и культурные различия через утопические сны двух авторов. В работе предпринимается попытка передать черты, которые русские и турецкие писатели ищут в идеальном обществе, с помощью цитат из произведений А. Сумарокова и Н. Кемаля. В результате доказано, что тема поиска идеальной формы государства и жанр утопии используются в литературе разных обществ и периодов, и утопические сны — идеальный способ для этого жанра.