An Evaluation of Functional Systems in Traditional Akşehir Houses in terms of Ecological and Energy Efficient Design Criteria

Geleneksel Akşehir Evlerinde İşlevsel Sistemlerin Ekolojik ve Enerji Etkin Tasarım Ölçütleri Açısından İncelenmesi

Abstract

Providing the sustainability of historic buildings is important to preserve their cultural values and for the transfer of traditional skills for the next generations. Functional systems consisting of heating, refrigeration, illumination, ventilation, roof drainage, and waste and clean water systems are important main components for the provision of sustainability of buildings, and necessary passive survivability and microclimatic conditions. There are studies on functional systems in historic buildings. Yet, studies on traditional houses in which all those systems have been investigated thoroughly are limited. Hence, within the context of this study, seventy two historic buildings located in Konya, Akşehir city center have been chosen as cases studies, and their functional systems have been investigated in terms of ecological and energy efficient design criteria. Preservation of energy, water, material, and ecosystem have been the main parameters in terms of design criteria. Field works, archival and literature survey, and oral interview with the local government and users were the main methods applied during the study. In this research, it is aimed to determine the functional systems in traditional Akşehir houses, thus to lighten to modern comfort conditions of those passive survivability means. In the research, it is understood that the original functional systems in case study buildings have been changed to some extent and/or totally put out of use in order to adjust to today’s technology. This research is important in terms of increasing the recognition of functional systems in Turkish houses in particular to case study buildings, developing a method proposal for the analysis of these systems in the context of ecological design criteria and setting an example for the research of similar historical buildings, and in terms of the examination of sustainability potentials of traditional building skills and natural renewable materials used in those systems by their adjustment to today’s comfort conditions

Özet

Tarihi yapıların sürdürülebilirliğini sağlamak, kültürel değerlerinin korunması ve gelecek nesillere geleneksel becerilerin aktarımı için önemlidir. Isıtma, soğutma, aydınlatma, havalandırma, çatı akaçlama, temiz/atık su sistemlerinden oluşan işlevsel sistemler yapıların sürdürülebilirliğinin ve gerekli pasif yaşam ve iklimlendirme koşullarının sağlanması için önemli temel bileşenlerdir. Tarihi yapılarda işlevsel sistemler üzerine çalışmalar mevcuttur. Ancak geleneksel konut yapısı özelinde tüm sistemlerin sistematik olarak incelendiği araştırmalar kısıtlıdır. Bu nedenle, bu araştırma kapsamında, Konya ili, Akşehir ilçe merkezinde bulunan yetmiş iki adet geleneksel tarihi konut yapısı örneklem olarak belirlenmiş ve işlevsel sistemleri, ekolojik, enerji etkin tasarım ölçütleri açısından incelenmiştir. Tasarım ölçütleri olarak enerjinin, suyun, malzemenin ve ekosistemin korunumu parametreleri dikkate alınmıştır. Arazi çalışmaları, arşiv ve literatür taraması, yerel yönetim ve kullanıcılarla sözlü mülakat yöntemleri, araştırmada kullanılan başlıca metotlar olmuştur. Bu çalışmada, Akşehir geleneksel konut yapılarındaki işlevsel sistemlerin tespitinin yapılarak, bu pasif yaşam koşullarının günümüz modern konfor koşullarına ışık tutması amaçlanmıştır. Çalışmada, örneklem yapıların özgün işlevsel sistemlerinde günümüz teknolojisine uyarlamak için kısmi değişiklikler yapıldığı ve/veya tamamen kullanım dışı bırakıldığı gözlenmiştir. Bu araştırma, örneklem yapılar özelinde geleneksel Türk evinde işlevsel sistemlerin tanınırlığının arttırılması, bu sistemlerin ekolojik tasarım ölçütleri bağlamında incelenmesinde yöntem önerisi geliştirerek benzer tarihi yapıların araştırılmasında örnek oluşturması ve bu sistemlerde kullanılan geleneksel yapım yöntemlerinin ve doğal yenilenebilir malzemelerin, günümüz konfor koşullarına uyarlanarak sürdürülmesi potansiyellerinin irdelenmesi açısından önemlidir.