Journals / sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 13 - Sayı: 1
IMPOSSIBILITY OF VICTIMIZATION AND PERENNIAL MOURNING IN THE FILM MANCHESTER BY THE SEA: CAN TIME HEAL EVERYTHING?
- Pages
- 67–97
- DOI
- —
Abstract
Although victimization and mourning emerge under different conditions, each operates against the presence or absence of the other. Each is also self-undermining. Fictional narratives, including cinema, are creative forms of narration in which experiences are expressed and shared with people; these experiences create motivation to relieve pain, mourning, and victimization. Manchester by the Sea, directed by Kenneth Lonergan, depicts the life of a father who is responsible for the death of his children, after the event. By presenting the character as simultaneously the protagonist and the victim, the film uses his mourning process and victimization to point to an “impossibility of victimization,” which is not among the current definitions of victimization, in a situation where mourning has become chronic. Through qualitative content analysis using theoretical approaches to victimization and mourning, this study examines the reflexes that cinema reveals in such a situation by identifying the conditions that make victimization impossible. It compares the theoretical data it obtains with data from the film and finds that despite the positive conditions that arise in the film over time, a situation that makes victimization impossible develops around the phenomenon of perennial mourning. An irreversible mistake made in the past leads to a tragic event that cannot be mourned, making it difficult for the actor who caused this event to be considered a victim.
Özet
Mağduriyet ve yas, öz itibariyle birbirinden farklı koşullar içinde ortaya çıkmakla birlikte her iki kavram da ötekinin varlığı ya da yokluğu karşısında hareket ederek kendi mevcudiyetinin giderilmesi üzerinden işlemektedir. Bu anlamda, mevcut bir acıya ilişkin olan yasların bitmesi, mağduriyetlerin giderilmesi gerekmektedir. Sinemanın da içinde yer aldığı kurmaca anlatılar, bu nitelikteki deneyimlerin dile getirilerek kitlesel paylaşıma açıldığı; bu sayede acıyı, yası ve mağduriyeti giderme motivasyonu oluşturan yaratıcı öyküleme biçimleridir. Kenneth Lonergan’ın yönetmenliğini üstlendiği Yaşamın Kıyısında (Manchester by the Sea, 2016) filmi, çocuklarının ölümüne neden olan bir babanın olaydan sonraki hayatını konu almaktadır. Aynı anda hem fail hem de mağdur olma durumu üzerinden kahramanın yas sürecini ve mağduriyetini sorgulayan film, konusu itibariyle yasın süreğen hale geldiği bir durum içinde mevcut mağduriyet tanımlarında yer almayan bir imkânsızlığı işaret etmektedir. Çalışmada, mağduriyet ve yasa ilişkin kuramsal yaklaşımlar üzerinden film evreni niteliksel içerik analizine tabi tutulmakta ve elde edilen bulgular doğrultusunda mağduriyeti imkânsız kılan koşullar tespit edilerek sinemanın böylesi bir durumda ortaya çıkardığı refleksler sorgulanmaktadır. Bu doğrultuda, araştırmada elde edilen kuramsal veriler ile filmden alınan veriler karşılaştırılmış; sonuç olarak, filmde zaman içinde ortaya çıkan müspet koşullara rağmen, mağduriyeti imkânsız kılan bir durumun, bitmeyen yas olgusu etrafında geliştiği görülmüştür. Geçmişte yapılan ve geri dönüşü olmayan bir hata, yası tutulamayacak kadar trajik bir olaya yol açarak, bu olaya neden olan failin aynı zamanda mağdur olarak görülebileceğine ilişkin mevcut kuramsal olanakları tartışmalı hale getirmiştir. Buradan hareketle, dramanın/trajedinin kodlarına aykırı şekilde, karakterin ve hikâyenin ilerlemesine direnen filmin, katharsis yaşamasına engel olduğu izleyiciyi, alışık olmadığı bir izleme sürecine dâhil ederek mevcut eylemleri üzerinde düşünme çağrısında bulunduğu anlaşılmaktadır.