Journals / Hitit Sosyal Bilimler Dergisi / 2021 / Cilt: 14 - Sayı: 2
A System-oriented Approach in Theo Hermans’ Context in Translation Studies
- Pages
- 461–476
- DOI
- —
Abstract
When it comes to system-oriented approaches to translation studies, the first name coming to mind is usually Itamar Even-Zohar with his poly-system theory. On the other hand, Theo Hermans did not only analyse system-oriented approaches to translation studies in his book Translation in Systems but he also offered a different point of view for translation studies by applying systems theory of German sociologist Niklas Luhmann to issues of translation. This article aims at studying Hermans’ criticism and interpretation of previous systemic approaches and his opinions in the aforesaid book on why and how Luhmann’s systems theory, which has actually been of limited concern in the filed of sociology of translation, can be utilised in translation studies. In this context, Hermans’ criticism of poly-system theory and his views about the drawbacks of the mentioned theory will be examined. It will also be scrutinised how the terms borrowed from sociology are reflected to the study of translation and how far they spanned the boundaries of the translation studies. Hence, the effects of sociology on translation studies, as a field open to interdisciplinary relations, will be argued within the framework of Luhmann’s systems theory.
Özet
Çeviride dizge odaklı yaklaşım denildiğinde akla ilk gelen isimlerden biri Çoğuldizge (Polysystem) Kuramı ile bilinen Itamar Even-Zohar’dır. Bununla birlikte, Belçikalı çeviribilimci Theo Hermans 1999’da yayımlanan Translation in Systems adlı eseriyle çeviride dizge odaklı yaklaşımları irdeleyip dizge kavramını açımlayarak Alman sosyolog Niklas Luhmann’ın dizge yaklaşımını çeviribilime uyarlamasıyla farklı bir bakış açısı getirmiştir. Bu makalede, Hermans’ın çeviride seksenli yıllardan itibaren tartışılan dizgesel yaklaşımları nasıl değerlendirdiğini ve özelde çeviri sosyolojisi alanında sınırlı bir ilgiyle karşılanan Luhmann’ın dizge kuramının çeviribilim alanında neden ve nasıl kullanılabileceğine yönelik görüşleri ele alınmıştır. Bu bağlamda, Hermans’ın Çoğuldizge Kuramı’nı hangi açılardan eleştirdiği ve söz konusu kuramdaki kavramsal yaklaşımları nasıl sorguladığı dile getirilmiştir. Çalışmada ayrıca, çeviribiliminde sosyolojiden aktarılan bazı kavramların çeviribilimine nasıl yansıdığı ve bunun çeviri biliminin sınırlarını nasıl genişlettiği irdelenmiştir. Dolayısıyla disiplinler arası ilişkilere açık bir alan olan çeviribilimin sosyolojiden nasıl etkilendiği Luhmann’ın kuramı çerçevesinde tartışılmıştır.