Journals / Türk Coğrafya Dergisi / 2021 / Sayı: 78
The effect of temperature change due to elevation on soil properties in periglacial landforms in Ilgaz Mountains
- Journal
- Türk Coğrafya Dergisi
- Issue
- 2021 · Sayı: 78
- Pages
- 23–32
- DOI
- —
Abstract
The aim of the study is to reveal the effect of temperature changes in dependent on elevationon the physico-chemical properties of different soils formed on periglacial landforms locatedon the summit plain of the Ilgaz Mountains. For this purpose, the relationship of the elevationsteps of the non sorted step, the stone cluster, the non sorted circle and the thufurs on thetemperature has been evaluated. The elevation range is considered between 1943 m and2398 m and soil samples have been taken from the periglacial landforms distributed in thiselevation range and soil properties with different temperature changes have been statisticallycorrelated. In the statistical approach, there is no statistically significant difference betweenthe elevation and the values of the soils distributed in periglacial landforms related to somephysico-chemical properties (EC: Electrical conductivity, OM: Organic matter, Na+, K+, clay,sand, HA: Bulk weight, TK: Field capacity, SN: Wilting point, YS: Useful water, DO: Dispersionratio, SSI: Structure stability index, KO: Clay ratio and CF: Crust formation). However,according to the analysis values, although not statistically, it is determined that there is asignificant decrease in elevation increase, especially in OM and clay formation. It can be saidthat this situation is caused by a decrease in the geo-physico-chemical reaction, as well as thebio-chemical reaction. In addition, it is determined that the chemical properties of lime, Ca,Mg, pH and physical properties of the soils formed in the considered periglacial landforms arestatistically significant in terms of AS (Aggregate stability) and HI (Hydrological conductivity)values.
Özet
Çalışmanın amacı; yükseltiye bağlı sıcaklık değişimlerinin, Ilgaz Dağları’nın zirve düzlüğünde bulunanperiglasyal şekiller üzerinde oluşmuş farklı toprakların fiziko-kimyasal özelliklerine olan etkisininortaya çıkarılmasıdır. Bu amaçla, girland, taş kümesi, çember ve tufurların bulundukları yükseltibasamaklarının sıcaklıkla olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Ele alınan yükselti aralığı 1943-2398 marasında olup, bu yükselti aralığında dağılış gösteren periglasyal şekillerden toprak örnekleri alınmışve farklı sıcaklık değişimleri ile toprak özellikleri istatistiksel olarak ilişkilendirilmiştir. Yapılanistatistiksel analizlerde, yükselti ile periglasyal şekillerin bünyesinde bulunan toprakların bazı fiziko-kimyasal özellikleri (EC: Elektriksel iletkenlik, OM: Organik madde, Na+, K+, kil, kum, HA: Hacimağırlığı, TK: Tarla kapasitesi, SN: Solma noktası, YS: Yarayışlı su, DO: Dispersiyon oranı, SSI: Strüktürstabilite indeksi, KO: Kil oranı ve CF: Kabuk oluşumu) arasında istatistiksel olarak anlamlı birfark saptanamamıştır. Fakat, istatistiksel olmasa da analiz değerlerine göre yükselti artışı ile birlikteözellikle OM ve kil oluşumunda önemli bir azalma olduğu görülmüştür. Bu ise jeo-fiziko-kimyasalreaksiyonunda azaldığını ifade etmektedir. Ayrıca, incelenen periglasyal şekillerde oluşan topraklarınkimyasal özelliklerinden kireç, Ca, Mg, pH ve fiziksel özelliklerden ise AS (Agregat stabilitesi) veHİ (Hidrolik iletkenlik) değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı oldukları saptanmıştır.