Art of Dying Well in the Fifteenth Century: Ars Moriendi

Abstract

Ars Moriendi, a popular genre in the early Christian literature first appeared in the midst of the fifteenth century, is a self-help manual explaining how a Christian should die in order to gain the salvation. Its appearance was undoubtedly unavoidable, especially given the circumstances of the era when the deadly plague terrorised Europe, killing millions of people. As a popular book of the medieval literature, Ars Moriendi was widely read and soon translated into many major European languages. The original Ars Moriendi, known as “the longer version”, was written in Latin in 1415 as a manuscript consisting of six chapters. By the 1450s, its shorter version containing eleven woodcuts along with text was published mostly in block-book format as a result of the advances in printing methods in book-publishing in Europe. The shorter version was mostly printed from wood blocks on which both images and text were carved simultaneously. With this aspect, the woodcuts in shorter edition of Ars Moriendi are regarded as one of the first examples of printmaking tradition in Europe. After briefly discussing the history of wood-block printing and block-books in Europe, the article aims to give a general perspective on how the historical context of the fifteenth century motivated the appearance of Ars Moriendi literature and how the books instructed the art of dying well as well as review both the longer and shorter versions of Ars Moriendi.

Özet

İlk olarak onbeşinci yüzyıl ortalarında ortaya çıkmış ve Hristiyan yazınında popüler bir tür haline gelmiş olan Ars Moriendi, bir Hristiyanın cennete gidebilmek için nasıl ölmesi gerektiğini açıklayan kılavuz kitaplarıdır. Şüphesiz Avrupa’yı kasıp kavuran ve milyonlarca insanın ölümüne yol açan ölümcül veba salgınının hüküm sürdüğü bir çağda bir nevi gereklilikten dolayı yazılmış olan Ars Moriendi, Ortaçağ yazınının en popüler kitapları olmuş ve pek çok Avrupa diline tercüme edilmiştir. İlk Ars Moriendi metinleri 1415 yılında altı bölümden oluşan uzun Latince el yazmaları olarak yazılmıştır. 1450’lilere gelindiğinde ise baskı tekniklerinin Avrupa’da kitap basımında kullanılmaya başlamasıyla birlikte, kısa ve resimli versiyonları basılmıştır. Kısa Ars Moriendilerdeki metin ve resimler ağırlıklı olarak tek bir ağaç kalıba oyularak basılmıştır. Bu yönüyle Ars Moriendi, içindeki ağaç baskılarla Avrupa’da baskıresim geleneğinin ilk örnekleri arasında yer almaktadır. Bu makale, kalıp baskı kitapların Avrupa’daki tarihinden kısaca bahsettikten sonra, Ars Moriendi yazınının onbeşinci yüzyılda Avrupa’da nasıl ve hangi şartlar altında ortaya çıkmış olduğuna ilişkin genel bir perspektif sunmayı ve ardından Ars Moriendi’nin uzun ve kısa versiyonlarını incelemeyi amaçlamaktadır.

Keywords: İyi Ölme Sanatı, Ars Moriendi, Kalıp Baskı Kitap, Onbeşinci Yüzyıl, Kara Veba