Prostatik fidusiyal işaretleyicilerin yerleştirilme ve simülasyon dönemleri arasındaki migrasyonunun bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi

Computed tomography based evaluation of prostatic fiducial marker migration between the periods of insertion and simulation

TANER ARPACI,GAMZE UĞURLUER,Emine Burçin İSPİR,Alper EKEN,TUĞANA AKBAŞ,Meltem SERİN

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, prostatik fidusiyal işaretleyicilerin, yerleştirilme ve radyoterapi planlama tomografisi çekilmesi dönemleri arasında anlamlı bir migrasyon gösterip göstermediklerini ve bir bekleme süresinin gerekip gerekmediğini belirlemekti. Gereç ve yöntemler: Haziran 2013 ve Aralık 2015 tarihleri arasında prostat adenokarsinomu tanılı 39 hastaya radyoterapi öncesi prostatik fidusiyal işaretleyici yerleştirildi. Aynı radyolog tarafından ultrasonografi eşliğinde transrektal yoldan üç adet işaretleyici yerleştirildi. Tüm hastalara işlemden üç saat sonra işaretleyicilerin sayı ve yerini doğrulamak için bilgisayarlı tomografi (BT) çekildi. Radyoterapi planlama tomografisi işlemden ortalama 11 gün (7-20 gün) sonra yapıldı. BT görüntüleri, fidusiyal işaretleyicilerin pozisyonunu analiz etmek için tedavi planlama sistemine transfer edildi. İşaretleyici migrasyonunun mesafesini hesaplamak için nokta bazlı işaretleyici eşleştirme algoritması kullanıldı. Her bir fidusiyal işaretleyici arasındaki ortalama ve maksimum mesafeler hesaplandı. Bulgular: Ortalama migrasyon mesafesi 1,029±0,42 mm (0,23-1,93 mm) ve maksimum migrasyon mesafesi 1,361±0,59 mm (0,25-2,74 mm) olarak hesaplandı. Fidusiyal işaretleyici migrasyonu ile planlama tomografisi arasındaki süre, prostat hacmi, hasta yaşları, prostat spesifik antijen seviyeleri ve Gleason skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlenmedi. Sonuç: Bizim sonuçlarımıza göre, fidusiyal işaretleyici yerleştirilmesi ile planlama tomografisi arasındaki sürede fidusiyal işaretleyicilerde anlamlı migrasyon saptanmadı. Simülasyonun, işaretleyici yerleştirilmesi ile aynı gün yapılmasının, hastaların kliniğe tekrarlayan ziyaretlerini önleyerek radyoterapinin gecikmesini ve maliyet artışını engelleyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Özet

Objective: The aim of this study was to determine whether significant fiducial marker migration occurs betweenthe periods of prostatic marker insertion and computed tomography (CT) performed for radiotherapyplanning and if a waiting period is necessary.Material and methods: Thirty-nine patients with prostate adenocarcinoma underwent fiducial marker insertionbefore radiotherapy between June 2013 and December 2015. Three markers were inserted by one radiologistunder the guidance of transrectal ultrasonography. All patients underwent CT three hours after insertion toconfirm the number and position of fiducial markers. Radiotherapy planning CT was performed on an averageof 11 days (range 7-20) after insertion. CT images were imported into treatment planning system to analyzethe position of fiducial markers. Point- based marker match algorithm was used to find the distance of markermigration. The mean and maximum distances between each fiducial markers were calculated.Results: The mean distance of migration was 1.029±0.42 mm (range 0.23-1.93 mm) and the maximum distancewas 1.361±0.59 mm (range 0.25-2.74 mm). The distance of marker migration was not statistically significantfor the groups organized according to the timing of marker insertion, prostate volume, patient age, prostatespecific antigen level and Gleason score.Conclusion: According to our results significant fiducial marker migration did not occur during the intervalbetween insertion and treatment planning CT. It should be taken into consideration that performing simulationon the same day as marker insertion might prevent increased cost and delayed radiation therapy by saving thepatients from extra visits to the clinic.